New York borsası Trump'ın tarifelerine ilişkin belirsizlikle düştü
New York borsası, ABD Başkanı Donald Trump'ın tarifelerine dair mahkeme kararının yarattığı hukuki belirsizliklerin piyasaları baskılamasıyla günü düşüşle tamamladı. Dün Emek Günü nedeniyle kapalı olan piyasalar, haftanın ilk işlem gününde riskten kaçış eğilimi gösterdi.
Piyasa kapanışı
Kapanışta Dow Jones endeksi yaklaşık 200 puanın üzerinde değer kaybederek yüzde 0,55 azalışla 45.295,69 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,69 düşüşle 6.415,54 puana, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,82 kayıpla 21.279,63 puana indi.
Piyasalarda gözlenen riskten kaçış, aynı zamanda ABD'nin 10 yıllık tahvil faizinin yüzde 4,28 seviyesine yükselmesiyle paralel seyretti; faizlerdeki yükseliş hisse değerlemeleri üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
Mahkeme kararı ve yönetimin yanıtı
Geçen hafta ABD Federal Temyiz Mahkemesi, Trump yönetiminin küresel gümrük vergilerinin çoğunu yasa dışı buldu. Mahkeme, yönetimin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamındaki yetkisini aştığına hükmederken, yürütmenin Yüksek Mahkemeye başvurma niyeti hâlinde karar için süresi tanıdı; gümrük vergilerinin yürürlükte kalması için son tarih olarak 14 Ekim bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump, tarifeler konusundaki itirazı Yüksek Mahkemeye taşımayı düşündüklerini belirterek mahkemeden hızlandırılmış karar talep edeceklerini söyledi. Trump, bu gelişmenin piyasalar üzerindeki etkisine işaret ederek "Bugün borsa bu nedenle düşüşte çünkü piyasa tarifeleri istiyor." ifadelerini kullandı.
Analistler, Yüksek Mahkemenin tarifeleri yasadışı bulması halinde hükümetin sağladığı tarife gelirlerini geri ödemek zorunda kalabileceği ve bunun da kamu borcunu arttırabileceği endişesinin piyasaları olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor.
Makroekonomik veriler ve kurumsal gelişmeler
Makro tarafta, Tedarik Yönetim Enstitüsü'nün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) Ağustos'ta 48,7 değerine yükseldi; ancak bu seviye beklentilerin altında kalarak sektörün daralmaya devam ettiğine işaret etti. Ülkede inşaat harcamaları Temmuz'da yüzde 0,1 azalarak piyasa beklentileri ile paralel seyretti.
Kurumsal gelişmelerde ise gıda ve içecek devi PepsiCo hisseleri, Elliott Investment Management'ın şirkette yaklaşık 4 milyar dolar değerinde hisse edindiğine dair haberlerin ardından yüzde 1,1 yükseldi. Öte yandan Kraft Heinz hisseleri, şirketin iki ayrı firmaya bölünmesi planlarının duyurulması sonrası yaklaşık yüzde 7 değer kaybetti.
Yatırımcılar kısa vadede mahkeme sürecine ve olası bütçe etkilerine odaklanırken, faiz ve kurumsal gelişmelerin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olmaya devam etmesi bekleniyor.
