Projenin kapsamı ve başlangıç:
Bitlis Eren Üniversitesi (BEÜ) sorumluluğunda 2025'te başlatılan "Tarihöncesi Çağlarda Bitlis İli Obsidyen Ocakları, Yol Güzergâhları ve Konaklama Yerlerinin Belirlenmesi" projesinin 2026 yılı arazi çalışmaları başladı. Projenin ikinci etap çalışmaları, öncelikle Tatvan ve Ahlat ilçeleri ile birlikte Nemrut Dağı çevresini kapsayacak şekilde yürütülüyor.
Proje sorumlusu Doç. Dr. Yunus Çiftçi başkanlığındaki multidisipliner araştırma ekibi, bölgedeki tarihöncesi dönemlere ilişkin arkeolojik verileri sistematik biçimde tespit etmeyi, belgelendirmeyi ve bilimsel yöntemlerle değerlendirmeyi amaçlıyor. 2025 yılında Güroymak ilçesinde yapılan yüzey araştırmalarında elde edilen bulgular, 2026 sahasının kapsamının genişletilmesinin temel gerekçelerini oluşturdu.
Nemrut obsidyeninin arkeolojik izleri:
Arazi çalışmalarında Nemrut çevresinde tespit edilen obsidyen kaynakları, üretim alanları ve yontmataş buluntuları, bölgenin tarihöncesi dönemlerde insan toplulukları tarafından kullanıldığını gösteriyor. Ekip tarafından özellikle Neolitik Çağa tarihlenen buluntuların değerlendirilmesine öncelik veriliyor.
Nemrut obsidyeninin, yalnızca yerel ölçekte değil; Yakındoğu’daki çeşitli Neolitik Çağ yerleşimlerinde tespit edilmiş olması, bölgenin erken dönem ekonomik ve kültürel ilişkilerinin araştırılması açısından önem taşıyor. Bu bağlamda elde edilen buluntular, erken dönem değişim ve dolaşım ağlarına dair değerlendirmelere imkân sağlayacak nitelikte bulunuyor.
Saha yöntemleri ve beklenen çıktılar:
Araştırma ekibi, obsidyen kaynakları ve üretim alanlarının yanı sıra tarihöncesi yerleşim alanları, muhtemel konaklama noktaları, ulaşım güzergâhları ve erken dönem insan faaliyetlerine ilişkin diğer arkeolojik verileri sistematik olarak tarıyor. Tespit edilen buluntuların konumlarının belirlenmesi ve kayıt altına alınması sürecinde coğrafi konumlama ve belgelenme ön planda tutuluyor.
Çalışmaların hedefi, sahada toplanan verilerin bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesiyle bölgenin tarihöncesi dönemlerdeki kullanımına dair daha kapsamlı bir veri seti oluşturmaktır. 2025 verileri doğrultusunda genişletilen 2026 saha çalışmaları tamamlandığında, Bitlis ve çevresinin insanlık tarihinin erken dönemlerindeki rolüne ilişkin yeni bilimsel keşiflerin ortaya konması amaçlanıyor.
Bitlis Eren Üniversitesi öncülüğündeki proje, bölgenin tarihöncesi coğrafi ve kültürel dinamiklerini açığa çıkarmaya dönük önemli bir adım olarak değerlendiriliyor ve saha sonuçları bilim dünyasıyla paylaşılacak.
BİTLİS EREN ÜNİVERSİTESİ (BEÜ) SORUMLULUĞUNDA 2025 YILINDA BAŞLATILAN "TARİHÖNCESİ ÇAĞLARDA BİTLİS İLİ OBSİDYEN OCAKLARI, YOL GÜZERGÂHLARI VE KONAKLAMA YERLERİNİN BELİRLENMESİ" PROJESİNİN 2026 YILI ARAZİ ÇALIŞMALARI BAŞLADI.
