Nazilli Halk Eğitimi Merkezi'nde oklu kirpi dikenleriyle döküm rölyef sanatı
Nazilli Halk Eğitimi Merkezi'nde açılan dekoratif tablo yapımı kursunda, oklu kirpi dikenleri kullanılarak yapılan döküm rölyef çalışmaları hem ilgi görüyor hem de Ege'nin kültürel dokusunu sanatla buluşturuyor. El sanatları öğretmeni Gülten Aslan öncülüğünde yürütülen uygulamada, malzeme, teknik ve renklendirme süreci dikkat çekici ayrıntılar içeriyor.
Uygulama tekniği ve aşamalar
Çalışmada öncelikle ahşap görünümlü yüzeye sahip 4-5 milimlik duralit (halk arasında kontrplak) zemin olarak kullanılıyor. Desen çizildikten sonra, tutkal ve boya karışımı ile hazırlanan özel macun kirpi dikeni yardımıyla desenlerin içine dolduruluyor. Doldurma işlemi, desenin izin verdiği ölçüde kabartma oluşturacak şekilde kat kat uygulanıyor; bir kat tamamen kuruduktan sonra ikinci kata geçiliyor.
Son aşamada eserler akrilik boyalar ile renklendiriliyor. Kuruma süreci ortam sıcaklığı ve rüzgar gibi koşullara göre değişiyor; yoğun alanlarda 10-15 katlık işlerde zamana yayılan, emek ve sabır isteyen bir süreç izlendiği belirtiliyor.
Malzeme tercihi ve kullanım gerekçesi
Gülten Aslan çalışmanın malzeme tercihine ilişkin şunları aktarıyor: "Kirpi oku ile döküm rölyef çalışması yapıyoruz. Oklu kirpinin dikeniyle hazırlamış olduğumuz macunu karıştırıp dikenle desenlerimizin içini doldurarak çalışıyoruz. Doldurma için kullandığımız macunumuz tutkal ve boyadan oluşuyor. Önce bir zemin çalışması yapıyoruz. Desenin bize müsaade ettiği ölçüde kabartmayı gerçekleştiriyoruz. Arkasından akrilik boyalar ile renklendirme çalışması yapıyoruz. Bu yılki çalışmalarımızda Ege konsepti düşündük diğer öğretmen arkadaşlarımızla beraber. Çalışmalarımızda da Ege bölgesini baz aldık. Tarihi ve kültürel dokularını işlemeye çalıştık."
Kirpi dikeni kullanım nedenini açıklarken Aslan, "Üzerindeki malzemenin akışmasını sağladığı için kirpi oku kullanıyoruz. Kaygan bir yapıya sahiptir ve işlem esnasında sık sık temizlenerek kullanılır. Bir tarafı sivri bir tarafı kalın olur. İnce hatları doldururken bu ince sivri tarafını kullanıyoruz. Yani akışkan olması ve üzerine hazırladığımız macunun kolay yapışmaması sebebiyle kirpi dikeni kullanıyoruz" ifadelerini kullandı.
Malzeme temini, kurs işleyişi ve emeğin değeri
Aslan, Ege'de oklu kirpinin yaygın olduğunu belirterek doğada ve tanıdıklar aracılığıyla temin edilebildiğini; bazı hobi merkezlerinden ve internetten de temin edilebildiğini aktarıyor. Kurslarda talep doğrultusunda kayıt alınıyor: kursiyerler talep ediyor, kayıt yaptırıyor. Kullanılan ana malzeme tutkal olup, hazırlanan macun ve son sabitleme işlemlerinin tutkal ve boya karışımı ile yapılması sonucu sağlam ürünler elde ediliyor.
Çalışmanın zamansal maliyetine dair Aslan şu noktaya dikkat çekiyor: ilk bir kat doldurma işlemi tamamen kuruduktan sonra ikinci kata geçiliyor; günde 2-3 kat geçirilebiliyorsa da geniş alanlarda toplam kat sayısı nedeniyle kısa sürede tamamlanamıyor. Sonuç olarak bu, emek ve sabır isteyen, keyifli bir çalışma olarak tanımlanıyor.
OKLU KİRPİNİN DİKENLERİYLE YAPILAN DÖKÜM RÖLYEF ÇALIŞMALARI HEM İLGİ GÖRÜYOR HEM DE EGE'NİN KÜLTÜREL DOKUSUNU SANATLA BULUŞTURUYOR.