Çırçır Şelalesi'nde göze çarpan mikro işçilik:
Elazığ’ın Keban ilçesindeki Çırçır Şelalesi ziyaretçileri, tezgâhında milimetrik işçilik sergileyen mikro sanat ustası Ersin Celayir'in çalışmalarını izleyerek hayran kalıyor. 2015 yazından bu yana sürdürülen bu kadim zanaat, özel uçlu kalemlerle pirinç tanelerinin yüzeyine isimler ve küçük motifler yazılmasını içeriyor.
Celayir, harita eğitimi sırasında kazandığı çizim yeteneğini bu mikro sanata uyarladı ve uygulamada yüksek konsantrasyon, nefes kontrolü ile el titremesinin yokluğu gibi teknik becerilerin önemini vurguluyor.
Teknik detaylar ve zorluklar:
Usta, kullandığı kalemlerin çok ince uçlara sahip olduğunu, üretiminin durması nedeniyle temininin güçleştiğini aktarıyor. Başlangıçta denemeler sırasında 7-8 kalem bozulurken, deneyimle birlikte artık iki sezondur tek bir kalemle çalışabildiğini söylüyor. İşlem sırasında nefesin kontrol edilmesi gerektiğini belirterek, yazının ''tek nefeste'' tamamlanmasının şart olduğunu ifade ediyor; nefes alıp verildiğinde yazının bozulduğunu vurguluyor.
Bir pirinç tanesinin iki yüzüne 5'er isim olmak üzere toplam 10 isim sığdırabildiğini söyleyen Celayir, henüz 'Besmele' gibi daha uzun yazıları başarıyla yazamadıklarını belirtiyor.
Ürünler, sunum ve kuşak aktarımı:
Hazırlanan pirinç parçaları kolye, anahtarlık, bileklik ve sıkma kehribar tespihlerin imame kısımlarına yerleştiriliyor. Ustanın tezgâhı, her yaz sezonunda Çırçır Şelalesi'nde açık kalıyor ve gelenler genellikle gördükleri işçilik karşısında şaşkınlıklarını dile getiriyor; bazıları işin metal bir malzemeyle yapıldığını zannediyor.
Celayir, 2015'ten beri kesintisiz sürdürdükleri çalışmayı gençlere öğreterek geleneği yaşatmaya çalıştıklarını, başladığında Türkiye’nin en genç ustası olduğunu ve şu an bu unvanın 14 yaşındaki yeğeni Kerem Enes Celayir'de olduğunu belirtiyor. Usta, Elazığ halkının gösterdiği ilginin kendilerine moral verdiğini ve boş zamanlarında pirincin üzerine resim çizme denemeleri yaptığını, başarılı olurlarsa bunu da duyuracaklarını ekliyor.
Usta ve ziyaretçiler arasındaki etkileşim, hem unutulmaya yüz tutmuş bir zanaatın tanıtımına hem de yerel turizme katkı sağlamaya devam ediyor. Celayir'in tezgâhında sergilenen işler, sabır, ustalık ve milimetrik kontrolün birleşimi olarak dikkat çekiyor.
Pirinç tanelerine isim yazan ustanın milimetrik sanatı hayran bırakıyor
