Mersin Büyükşehir 2025 atık yönetimi ve enerji üretimi sonuçları
Mersin Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı, 2025 yılında atık yönetimi, yenilenebilir enerji ve sıfır atık uygulamaları kapsamında kapsamlı çalışmalar yürüttü. Sürdürülebilir Enerji ve İklim Eylem Planı (SECAP) doğrultusunda gerçekleştirilen faaliyetler kent genelinde çevre koruma ve düşük karbonlu hedeflerinin güçlenmesine katkı sağladı.
Evsel atık bertarafı ve enerji üretimi
Sıfır Atık Yönetimi Şube Müdürlüğü tarafından Mersin merkez, Tarsus ve Silifke'de bulunan Katı Atık Düzenli Depolama Tesisleri'nde 2025 yılı boyunca 730 bin ton evsel nitelikli katı atık düzenli şekilde bertaraf edildi. Bertaraf sırasında açığa çıkan metan gazından 117 bin megavat elektrik enerjisi üretilerek, 125 bin hanenin elektrik ihtiyacına eşdeğer üretim sağlandı. İlçe belediyelerinin topladığı evsel atıklar, Büyükşehir tarafından kurulan 9 Katı Atık Aktarma İstasyonu aracılığıyla bertaraf tesislerine taşınarak 630 bin ton atık kontrollü şekilde yönetildi ve vahşi depolamanın önüne geçildi.
Tıbbi, tehlikeli ve hafriyat atık yönetimi
2025 yılında il genelinde oluşan 3 bin 473 ton tıbbi atık, Tıbbi Atıkların Yönetmeliği'ne uygun şekilde toplanıp taşındı ve sterilize edildi. Belediyenin faaliyetleri sonucu oluşan kontamine atıklar, atık yağlar, elektronik atıklar, toner ve floresan gibi yaklaşık 100 ton tehlikeli atık lisanslı bertaraf tesislerine gönderildi. Hafriyat atıkları kapsamında 55 bin metreküp moloz alımı yapıldı. Zabıta ekiplerince gerçekleştirilen 12 bin 500 denetim sonucunda 275 idari yaptırım uygulanarak 10 milyon 483 bin 870 TL idari para cezası kesildi. Ayrıca 2 milyon 240 bin metreküp dolgu sahası rehabilite edildi. Hafriyat Yönetim Bilgi Sistemi ile GPS tabanlı izleme sayesinde hafriyat taşıyan 85 araç anlık olarak takip edilerek atıkların izinli döküm sahalarına yönlendirilmesi sağlandı.
Kurum içi uygulamalar, eğitim ve kompost üretimi
Büyükşehir Belediyesi'ne ait 113 bina ve yerleşkeye üçlü sıfır atık ayrıştırma setleri yerleştirilerek Temel Seviye Sıfır Atık Belgesi alındı. Bu alanlardan toplanan yaklaşık 26 ton geri dönüştürülebilir atık lisanslı tesislere teslim edilerek ekonomiye kazandırıldı. 2025 yılı içerisinde kurum içi ve kurum dışı olmak üzere 3 bin 910 kişiye sıfır atık, atık yönetimi ve geri dönüşüm konularında farkındalık eğitimi verildi. "İsraf Etmiyoruz Kompost Yapıyoruz" sloganıyla park ve bahçe budama atıkları, hal atıkları, mezbahane atıkları ve çay kahve posalarından oluşan 375 ton organik atık kompost üretimi için toplandı; üretimi tamamlanan 20 ton kompost refüj, park ve bahçe bitkilendirmelerinde kullanıldı.
Başkanın değerlendirmesi ve gelecek hedefleri
Mersin Büyükşehir Belediyesi İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanı Arda Alp, çalışmaları değerlendirerek şunları söyledi: "Bu kapsamda evsel katı atık aktarma, düzenli depolama ve bertaraf enerji üretim çalışmalarında 2025 yılında 730 bin ton evsel nitelikli katı atık düzenli bertaraf edilerek, oluşan metan gazından 125 bin hanenin aydınlatma enerjisine eşdeğer 117 bin megavatlık elektrik enerjisi üretildi."
Alp, kent genelindeki 9 adet Katı Atık Aktarma İstasyonu ve 3 adet Düzenli Depolama Sahası sayesinde hem vahşi depolamayı hem de çöplerden açığa çıkan sera gazlarının doğaya salınımını engellediklerini belirtti. Hafriyat şefliğinin 2025'te yaklaşık 50 bin metreküp moloz alımı sağladığını, 2 milyon 250 bin metreküp dolgu sahasının rehabilite amaçlı izinlendirildiğini ve kaçak hafriyata ilişkin uygulamaların sürdüğünü ifade etti.
Türkiye'de tek olma özelliğine sahip Mercan 100. Yıl İklim ve Çevre Bilim Merkezi'nde çevre ve iklim konularında farkındalık oluşturmak amacıyla eğitimler verildiğini aktaran Alp, "Okullarımız randevu alarak tamamen ücretsiz olarak merkezimizi ziyaret ediyor. Açıldığı günden bu yana 183 binden fazla kişi merkezimizi ziyaret etti" dedi. 2024'te yayınlanan SECAP kapsamında 2025'te uygulama, izleme ve değerlendirme sürecine geçildiğini ve Uluslararası Karbon Şeffaflık Projesi (CDP) raporlamasında belediyenin 2024'te olduğu gibi 2025'te de A düzeyinde başarı elde ettiğini belirterek, "2026 yılında da çalışmalarımız artarak devam edecektir" ifadesiyle açıklamasını tamamladı.
MERSİN BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ, 2025 YILI BOYUNCA ATIK YÖNETİMİ, YENİLENEBİLİR ENERJİ VE SIFIR ATIK UYGULAMALARIYLA YÜZ BİNLERCE TON ATIĞI ÇEVREYE ZARAR VERMEDEN YÖNETİRKEN, ÜRETTİĞİ ENERJİ, YÜRÜTTÜĞÜ PROJELER VE FARKINDALIK ÇALIŞMALARIYLA SÜRDÜRÜLEBİLİR VE DÜŞÜK KARBONLU KENT HEDEFİNDE ÖNE ÇIKTI.
