Menopozda baş ağrılarında görülen değişimlerin arka planı:
Medicana International Ankara Hastanesi Menopoz Wellness Komisyonu Nöroloji Uzmanı Dr. Songül Turğut, menopoz dönemindeki hormonal değişimlerin migren ataklarının sıklığını ve şiddetini etkileyebildiğini belirtiyor. Perimenopozda özellikle östrojen düzeylerindeki dalgalanmaların migren atağını tetikleyebildiğini vurgulayan Dr. Turğut, ‘‘Migren ile hormonlar arasında güçlü bir ilişki bulunuyor. Özellikle östrojen düzeyindeki hızlı değişimler, migren atağını tetikleyebiliyor.’’ dedi.
Bu nedenle menopoz öncesi geçen süreçte (perimenopoz) daha önce migren öyküsü bulunan kadınlarda atakların sıklaşması, uzaması veya daha şiddetli seyretmesi mümkün oluyor. Ancak Dr. Turğut, her baş ağrısının doğrudan menopozla ilişkilendirilmemesi gerektiğini; ağrının özelliklerinin ayrıntılı şekilde değerlendirilmesinin önemini belirtiyor.
Tetikleyici faktörler ve yaşam tarzının rolü:
Perimenopoz döneminde hormon seviyeleri sabit kalmak yerine dalgalanma eğilimindedir. Dr. Turğut, ‘‘Özellikle östrojen hormonundaki dalgalanmalar, migren açısından önemli bir tetikleyici olabilir. Bunun yanında menopoz geçiş döneminde uyku düzeninin bozulması, stres, sıcak basmaları, gece terlemeleri, düzensiz beslenme ve sıvı tüketiminin azalması gibi faktörlerin de baş ağrılarını kolaylaştırdığı’’ şeklinde uyarıda bulunuyor. Bu nedenle baş ağrıları değerlendirilirken yalnızca hormonal değişimlere odaklanmak yerine kişinin tüm yaşam biçimi ve eşlik eden yakınmaları göz önünde bulundurulmalıdır.
50 yaş sonrası yeni başlayan baş ağrılarında hangi belirtiler risk oluşturur:
Dr. Turğut, 50 yaşından sonra ilk kez ortaya çıkan veya alışılmıştan farklı seyreden baş ağrılarının ‘‘menopozdandır’’ diye geçiştirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle aniden başlaması, giderek şiddetlenmesi, daha önceki ağrılardan farklı bir karakter kazanması ile birlikte görme veya konuşma bozukluğu, güç kaybı, bilinç değişikliği gibi nörolojik bulguların varlığında acilen nöroloji uzmanına başvurulması gerektiğini söylüyor. Ayrıca daha önce migren öyküsü olmayan bir kadında menopoz döneminde ilk kez migren benzeri ağrıların başlaması durumunda öncelikle diğer olası nedenlerin dışlanması önem taşıyor.
Tedavi yaklaşımı: nöralterapi ve bütüncül planlama:
Tedavi yalnızca akut ağrı kesicilerle sınırlı olmamalıdır. Dr. Turğut, ‘‘Menopoz döneminde artan baş ağrıları ve migren atakları için nöralterapi, otonom sinir sistemini düzenleyerek ve vücudun iyileşme mekanizmasını uyararak uygulanan tamamlayıcı ve bütüncül bir tedavi yöntemidir.’’ ifadesiyle bu yaklaşımı tanımlıyor. Tedavide amaç, hastanın migren ataklarını azaltırken menopoz dönemindeki yaşam kalitesini artıracak kişiselleştirilmiş bir plan oluşturmaktır.
Planlama sırasında kişinin atak sıklığı, ağrının özellikleri, eşlik eden menopoz yakınmaları ve yaşam tarzı değerlendirilir. Uyku düzeninin sağlanması, yeterli sıvı tüketimi, düzenli beslenme, fiziksel aktivite ve kişiye özel tetikleyicilerin belirlenmesi tedavinin önemli parçaları olarak öne çıkıyor. Dr. Turğut, bu dönemde baş ağrılarının nedenini doğru saptamanın ve uygun yönlendirme ile tedavi planının oluşturulmasının kritik olduğunu belirtiyor.
MEDİCANA SAĞLIK GRUBU NÖROLOJİ UZMANI DR. SONGÜL TURĞUT
