Mardinli Usta Şehmus Şavlı 50 Yıldır Ahşap Beşik Geleneğini Yaşatıyor
74 yaşındaki Şehmus Şavlı, Mardin'in Nusaybin ilçesinde yaklaşık 50 yıldır sürdürdüğü ahşap beşik üretimini tek başına yürütüyor. Teknolojinin ve modern tasarımların yaygınlaşmasıyla geleneksel ürünlerin azaldığı dönemde Şavlı, bölgedeki beşik geleneğini canlı tutuyor.
Yaklaşık yarım asır önce Batman'dan Nusaybin'e yerleşen usta, askerlik sonrası 24 yaşında başladığı mesleğini aralıksız devam ettirdiğini belirtiyor. İlçede daha önce bu işi yapan ustaların bulunduğunu, ancak zaman içinde kimsenin sürdürmediğini ifade ediyor.
Şavlı" kendi ifadeleriyle: "Benden önce bu işi yapan 4-5 kişi vardı. Bunlardan ikisi amcamdı. Vefat ettiler. Çocukları devam ettirmedi. Şu an tek başıma beşik yapıyorum. Kimse yapamıyor. Zahmetli bir iş ama ben zevkle yapıyorum."
Beşik yapım süreci
Şavlı, beşik üretiminde çınar ve ceviz ağaçlarını kullanıyor. Ağaçlar kesildikten sonra kurutuluyor, kalas haline getiriliyor ve tamamen el işçiliğiyle beşik formuna dönüştürülüyor. Bu süreç, makina yoğun üretime göre daha uzun ve emek gerektiren bir yol izliyor.
Talep ve pazar
Doğal ürünlere yönelik talebin artması, Şavlı'ya düzenli siparişler getiriyor. Usta, özellikle Şırnak bölgesinden yoğun talep aldığını ve çeyizcilerin genellikle kendisinden aldığı beşikleri tercih ettiğini belirtiyor. Şavlı"nın aktardığına göre: "Çeyizciler genelde benden alıyor. Beşikler tamamen doğal olduğu için tercih ediliyor. Plastik ürünleri deniyorlar, memnun kalmayınca hemen vazgeçip tekrar bana geliyorlar."
Geleneksel zanaatın geleceği
Ustanın torunları mesleği sürdürmek istemediğini ifade etse de, Şehmus Şavlı üretime aynı azimle devam ediyor. Bu durum, zanaatın kuşaklar arası aktarımında yaşanan kopukluğu ve usta eksikliğini gösteriyor. Yerel talebin sürdüğü esnada, beşiğin el yapımı ve doğal özelliklerinin korunması üretimin devamlılığı açısından belirleyici oluyor.
Sonuç olarak, Nusaybin'de tek başına üretim yapan Şehmus Şavlı, maddi ya da nüfus bazlı verilere dair ek bilgi vermeden, bir bölge zanaatının yaşayan temsilcisi olarak beşik geleneğini yaşatmaya devam ediyor.
MARDİN'İN NUSAYBİN İLÇESİNDE YAŞAYAN 74 YAŞINDAKİ ŞEHMUS ŞAVLI, 50 YILDIR SÜRDÜRDÜĞÜ AHŞAP BEŞİK GELENEĞİNİ TEK BAŞINA DEVAM ETTİRİYOR.
