Macron'dan Yanbu için askeri ve savunma desteği
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Elysee Sarayı'ndan verilen özel röportajda Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Yanbu enerji tesisini korumak amacıyla Suudi Arabistan'a asker, radar ve savunma sistemleri göndereceklerini duyurdu. Macron, bu adımın herhangi bir çatışmaya katılma amaçlı olmadığını, hedefin tesislerin güvenliğini sağlamak olduğunu vurguladı.
Yanbu'nun stratejik önemi:
Macron, Yanbu tesisinin Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan enerji ihracatına imkan vermesi nedeniyle Kızıldeniz rotasının güvenliği açısından kritik olduğunu belirtti. Bu nedenle Fransız desteğinin lojistik ve savunma unsurlarını içereceğini; askerlerin, radarların ve hava savunma sistemlerinin konuşlandırılacağını ifade etti. Cumhurbaşkanı, gönderilecek desteğin amacını açıkça tanımlayarak bu adımın doğrudan çatışma provası olarak algılanmaması gerektiğini söyledi.
Avrupa güvenliği ve Rusya tehdidi:
Röportajda Rusya-Ukrayna Savaşı ve Avrupa güvenliği meselelerine geniş yer ayıran Macron, son dönemde Avrupa genelinde düşmanca eylemlerin arttığını kaydetti. Leipzig havalimanındaki saldırı girişiminden hareketle Fransa'nın da benzer tehditlerle karşılaşabileceğini belirten Cumhurbaşkanı, Rusya kaynaklı tehdidin yalnızca fiziksel saldırılarla sınırlı olmadığını; dezenformasyon ve siber saldırıların da yoğunlaştığını söyledi.
Macron, bu çerçevede Fransa'nın hazırlıklarını artırdığını, İçişleri Bakanı Laurent Nunez'in bölge valilerini topladığını ve kritik altyapıların korunmasına yönelik bölge bölge tedbirler alındığını anlattı. Özellikle insansız hava aracı ve siber operasyonlara karşı hassas sivil altyapı, askeri tesisler ve savunma sanayii noktaları için önlemler güçlendiriliyor.
Seferberlik ve kayıp iddiaları:
Cumhurbaşkanı, Avrupa ve ABD istihbarat servisleri ile Ukrayna tarafından paylaşılan bilgileri temel alarak Rusya'nın yeni bir seferberlik planlayabileceğini, yaklaşık 300 bin kişilik bir yeni seferberliğin «inandırıcı bir senaryo» olduğunu söyledi. Ayrıca Macron, Rusya'nın Şubat 2022'den bu yana ölü ve yaralı olmak üzere toplam 1.2 milyon asker kaybı olduğunu ileri sürdü ve Moskova'nın Donbass'ın tamamını ele geçirmek için daha fazla kaybı göze alabileceğini ifade etti. Mevcut ilerleme temposuyla Donbass'ın geri kalanının ele geçirilmesinin 1.5 ila 2 yıl sürebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Diplomasi, enerji ve iç politika
Macron, Ukrayna'ya desteğin süreceğini belirtti ve Vladimir Zelenskiy ile ilave radar ve füze tedariki konusunda anlaşma sağlandığını açıkladı. Ayrıca Rusya ve Ukrayna için önerdikleri "çifte moratoryum" planını anlattı; bu planda Ukrayna'nın Rus rafineri ve enerji tesislerine yönelik saldırıları durdurması karşılığında Rusya'nın da Ukrayna'nın enerji ve sivil altyapısına saldırılara son vermesi, ikinci aşamada ise Karadeniz'de çatışmaların dondurularak tahıl sevkiyatına izin verilmesi yer alıyor.
Enerji arzı ve akaryakıt fiyatları:
Macron enerji fiyatlarındaki baskının ana nedenleri arasında Orta Doğu'daki krizi ve Hürmüz Boğazı çevresindeki tansiyonu gösterdi. Ukrayna'nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının piyasa üzerinde etkisi olduğunu kabul eden Cumhurbaşkanı, yine de temel tetikleyicinin bölgedeki gerginlik olduğunu belirtti. Fransa'da dizel, doğal gaz ve kalorifer yakıtı arzının kesintiye uğramaması için çalışmalar sürdüğünü; enerji stoklarının yeniden oluşturulduğunu ve doğal gaz depolarının önümüzdeki haftalarda Avrupa hedefleri doğrultusunda yaklaşık yüzde 80 doluluk seviyesine ulaşmasının beklendiğini söyledi.
Fiyatların daha da yükselmesi durumunda yeni önlemler alınabileceğini belirten Macron, önceliğin vergileri düşürmeden önce piyasa fiyatlarını düşürmek olduğunu, aksi takdirde jeopolitiğin maliyetinin Fransız vergi mükelleflerine yüklenmemesi gerektiğini vurguladı. Litre başına 20 sentlik vergi indiriminin kamu maliyesine aylık yaklaşık 1 milyar Euro'ya mal olacağını hatırlattı ve tüketicilerin korunacağı mesajını verdi. TotalEnergies gibi büyük enerji şirketlerine ise uluslararası fiyatlardan aşırı kazanç sağlamamaları çağrısında bulundu.
G7, Trump ve stratejik rezervler:
G7 dönem başkanlığı ile bağlantılı olarak Macron, enerji piyasalarındaki baskıyı azaltmak amacıyla gerekirse üye ülkelerin stratejik petrol rezervlerinin koordineli olarak piyasaya sürülmesinin değerlendirilebileceğini belirtti. ABD Başkanı Donald Trump'ın Amerikan dizelinin ihracatını sınırlandırabileceğine dair açıklamalarını eleştiren Macron, böyle bir kararın dünya piyasalarını daha da olumsuz etkileyebileceğini söyledi ve Trump'tan güvence almanın her zaman mümkün olmadığını ifade etti.
Siyasi gündem: bütçe, hayat pahalılığı ve seçim
Macron, Covid-19 döneminde uygulanan geniş kapsamlı devlet desteklerini savunarak kamu borcundaki artışa ilişkin eleştirilere yanıt verdi. Son on yılda yapılan ek kamu harcamalarının bir kısmını krizlerden korumaya, bir kısmını ülkenin geleceğine yatırmaya ayırdıklarını, kalan kısmın ise sosyal alandaki reformların yeterince hızlı yapılamamasından kaynaklandığını söyledi. Emeklilik sistemi reformunda yeterince ilerlenemediğini kabul eden Cumhurbaşkanı, sorumluluğunu reddetmediğini belirtti.
2027 bütçesinin kamu maliyesinin kontrol altına alınması açısından gerekli olduğunu ifade eden Macron, devlet, yerel yönetimler, sosyal güvenlik, şirketler ve hane halklarının bütçe disiplinine katkı yapması gerektiğini vurguladı. Ülkede hayat pahalılığı nedeniyle yükselen toplumsal öfkeyi anladığını ancak ulusal krizlerin sonuçlarını ortadan kaldırmayacak genel bir toplumsal hareketin çözüm olmadığını söyledi ve Fransızlara birlik çağrısında bulundu.
Macron, Ulusal Meclis'in feshiyle erken seçime gitme ihtimalini dışladı; mevcut uluslararası ve ekonomik koşullar altında yeni bir seçimin istikrarsızlık yaratacağını savundu. 2027 cumhurbaşkanlığı seçimine yönelik tutum alıp almayacağı sorusuna ise jeopolitik, ekonomik ve mali koşulların gelişimine bağlı olarak sorumluluk içinde karar vereceğini belirterek, önceliğinin görevini sürdürmek olduğunu ifade etti. Cumhurbaşkanı, kendi önceliğinin siyasi tartışmalara girmek değil harekete geçmek olduğunu yineledi.
Öne çıkan nokta: Macron'un Yanbu için planladığı askeri ve savunma desteği, Fransa'nın küresel enerji güvenliğine ve bölgesel istikrara verdiği önemi gözler önüne seriyor. Cumhurbaşkanının sözleri, hem dış politika hem de iç ekonomi gündeminde sertleşen risklere karşı Paris'in aktif bir savunma ve diplomasi hattı izleyeceğini gösteriyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan enerji ihracatına imkan sağlayan Kızıldeniz'deki Yanbu tesisini korumaya yardımcı olmak amacıyla Suudi Arabistan'a asker ve savunma sistemleri göndereceklerini açıkladı.
