suni tohumlama ile gebelik elde edildi:
Sivas'ta uzman Kangal yetiştiricisi Hüseyin Yıldız'a ait ileri yaştaki erkek Kangal, libido düşüklüğü nedeniyle doğal çiftleşme gerçekleştiremeyince sahibi köpeği Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi'ne götürdü. Fakültenin Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Salih Narlıçay yönetiminde yapılan müdahale sonucunda taze sperm alınarak genç dişi Kangal'a suni tohumlama uygulandı.
işlem ve laboratuvar değerlendirmesi:
Öncelikle dişi köpeğin gebeliğe uygun dönemde olup olmadığı ve erkekten alınan spermin kalitesi laboratuvar ortamında incelendi. Spermin uygun bulunması üzerine, doğal kızgınlık dönemindeki dişi Kangal'a basit vajinal yöntemle sperm nakli gerçekleştirildi. Narlıçay, yöntemi aktarırken "Bir nevi tüp bebek uygulaması demek çok yanlış olmaz" ifadesini kullandı ve uygulamanın ardından ortalama 63 gün içinde doğumun gerçekleştiğini belirtti.
sonuç ve yavru sayısı:
Uygulama başarılı oldu; dişi Kangal sağlıklı şekilde 11 yavru dünyaya getirdi. Yetiştirici Hüseyin Yıldız, iki dönem yavru alamadıklarını, üniversitenin tavsiyesiyle birkaç seans halinde suni tohumlama yapıldığını ve yaklaşık 20-25 gün sonra gebelik haberini aldıklarını anlattı. Anne iki yavruyu kaybetse de diğer yavrulara özenle bakarak örnek bir annelik sergilediği belirtildi.
sperm dondurma ve uzun süreli saklama:
Narlıçay, erkeklerden alınan spermin dondurulabildiğini ve sıvı azot içinde eksi 196 derece koşulda yaklaşık 4 bin yıl saklanabileceğini söyledi. Ayrıca yaşlı hayvanlarda androjen hormonunun azalmasına bağlı sperm üretiminin düştüğünü, bu tür vakalarda suni tohumlamanın hem dişi köpeğin gebe kalmasını hem de üreticinin erkekten yavru almasını sağladığını vurguladı. Genelde bu yöntemle elde edilen vakalarda en az 6, en çok 12 yavru görüldüğü aktarıldı.
yetiştiricinin memnuniyeti:
Hüseyin Yıldız, Dekan Sayın Atalay ile görüşerek üniversiteye başvurduğunu, öğretim üyelerinin uygulamayı birkaç seansta tamamladığını ve verilen beslenme ile diyet önerilerine uyarak sonucu beklediklerini anlattı. Elde edilen 11 yavru ile ailesinin mutlu olduğunu belirtti.
SUNİ TOHUMLAMA YÖNTEMİYLE DÜNYAYA GELEN KANGAL YAVRULARI,
