Mahkeme kararının özü:
Hollanda'nın Lahey kentinde kurulan Kosova Özel Mahkemesi, 1998-1999 dönemine ilişkin soruşturma kapsamında yargılanan eski Cumhurbaşkanı Haşim Thaçi hakkında ilk derece hükmünü açıkladı. Mahkeme, Thaçi'yi bazı savaş suçlarından suçlu bularak 25 yıl hapis cezasına çarptırdı; insanlığa karşı suçlamalardan ise beraat kararı verdi. Karar, temyize açık bir ilk derece hükmü olarak kayda geçti.
Mahkemenin bulguları ve sanıkların sorumlulukları:
Mahkeme, UÇK'nın (Kosova Kurtuluş Ordusu) dört eski liderinin 1998-2000 sürecinde keyfi gözaltı, işkence, zalimane muamele ve hukuka aykırı öldürme eylemlerinden sorumlu olduğuna hükmetti. Kararda, Nisan 1998 ile Haziran 1999 arasında en az 385 kişinin UÇK mensupları tarafından çeşitli gözaltı merkezlerinde tutulduğu, en az 98 kişinin öldüğü ve Kosova ile Arnavutluk’un kuzeyinde 303 kişiye işkence ve zalimane muamele uygulandığı belirtildi.
Mahkeme, Thaçi'nin bazı suçlara bizzat katıldığını, bazılarını teşvik ettiğini ve UÇK içindeki karşıtlara yönelik suçlardan haberdar olmasına rağmen önlem almadığını kaydetti. Eski istihbarat sorumlusu ve meclis başkanı Kadri Veseli için 18 yıl, eski komutan ve milletvekili Rexhep Selimi için 13 yıl, eski sözcü ve meclis başkanı Jakup Krasniqi için ise 25 yıl hapis cezası verildi.
Mahkeme değerlendirmesi ve beraat edilen noktalar:
İlk derece kararında mahkeme, sanıkların hareketlerinin arkasında Kosova'nın bağımsızlığını sağlama ve ülke üzerindeki siyasi-kurumsal kontrolü tesis etme amacı bulunduğunu kabul etti. Ancak mahkeme, söz konusu hedeflerin muhaliflerin hedef alınması, etkisizleştirilmesi ve ortadan kaldırılması amacıyla birlikte hareket edilmesine dönüşmesi nedeniyle suç oluşturduğunu tespit etti. Öte yandan mahkeme, savcılığın sivil nüfusa yönelik kapsamlı bir saldırının varlığını kanıtlayamadığı sonucuna vararak sanıkları bazı insanlığa karşı suçlamalardan beraat ettirdiğini açıkladı.
Mahkemenin kararı, taraflar açısından hukuki sürecin yeni bir safhasını başlatıyor; hüküm, temyiz yoluna açıktır ve karar kesinleşene dek yasal haklar saklıdır.
Kosova'daki kamuoyunun tepkisi:
Lahey'de açıklanan karar, Kosova'da güçlü duygusal tepkiler yarattı. Başkent Priştine'de binlerce kişi şehir merkezindeki meydanlarda toplanarak Thaçi ve diğer eski UÇK liderlerine destek gösterisi yaptı; Prizren gibi kentlerde de halk mahkeme kararını dev ekranlardan takip etti. Lahey'deki mahkeme binası önünde ve kent içindeki izleme alanlarında toplanan Kosovalılar da kararı protesto eden veya destekleyen sloganlar eşliğinde takip etti.
Mahkeme süreci ve verilen cezaların ülke içindeki siyasi ve toplumsal yansımaları, kararın temyiz aşamasında da takip edilmeye devam edecek.
KOSOVA’NIN ESKİ CUMHURBAŞKANI VE KOSOVA KURTULUŞ ORDUSU’NUN SAVAŞ DÖNEMİ LİDERLERİNDEN HAŞİM THAÇİ, LAHEY’DE SAVAŞ SUÇLARINDAN SUÇLU BULUNARAK 25 YIL HAPİS CEZASINA ÇARPTIRILDI. KOSOVALILAR DEV EKRANLARDA TAKİP ETTİ
