Kütahya'da "Köklerden Gelen Motiflerin Zarafeti" tezhip sergisi ziyarete açıldı
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Müzeler Koordinatörlüğü tarafından düzenlenen ve tezhip sanatçısı Zeynep Öden ile öğrencilerinin eserlerinden oluşan "Köklerden Gelen Motiflerin Zarafeti" Tezhip Sanatı Sergisi, Özel Ahmet Yakupoğlu Müzesi nde sanatseverlerin ziyaretine açıldı. Sergi, geleneksel Türk tezhip sanatını tarihî motiflerle buluşturarak kültürel mirasa sanatsal bir yorum getirmesiyle öne çıkıyor.
Pazırık Halısı teması ve tarihî bağlam
Sergide eserlerin ana temasını, dünyanın en eski halılarından biri olarak kabul edilen ve Türk kültür tarihinin önemli simgelerinden biri olan Pazırık Halısı oluşturuyor. Sanatçı Zeynep Öden, çalışmalarında Pazırık Halısı nın özgün desenlerini, bordürlerini ve sembollerini çağdaş tezhip anlayışıyla yeniden yorumladıklarını belirtti.
Öden, Pazırık Halısı nın yaklaşık 2 bin 500 yıllık geçmişe sahip olduğunu ve halının 1940 lı yıllarda Rus arkeologlar tarafından gerçekleştirilen kazılarda ortaya çıkarıldığını aktardı. Halının Sibirya daki Pazırık Kurganı nda bulunduğunu, mezar odasına sızan suların donması sayesinde günümüze bozulmadan ulaştığını ifade etti ve eserin bugün Rusya nın St. Petersburg kentindeki Hermitage Müzesi nde sergilendiğini hatırlattı.
Motiflerin anlamı ve tezhip yaklaşımı
Öden, Pazırık Halısı nda yer alan motifleri sadece estetik bir unsur olarak görmediklerini, aynı zamanda Türk kültürünün tarihî hafızasını taşıyan semboller olarak ele aldıklarını vurguladı. Halının merkezindeki 24 figürün 24 Oğuz boyu nu temsil ettiğini, bu motiflerin Türk topluluklarının birlik ve köklü geçmişine işaret ettiğini söyledi.
Bordürlerdeki motiflerin de özel anlamlar taşıdığını belirten sanatçı, "Grifon" olarak bilinen motiflerin geçmişte koruyucu güç ve kalkan işlevi gördüğünü anlattı. Geyik figürlerinin Türk mitolojisi ve kültüründeki önemine dikkat çeken Öden, bazı bordürlerde geyiklerin detaylı işlendiğini ve bu figürlerin kurban ritüelleriyle ilişkilendirildiğini aktardı.
At figürleri de sergide öne çıkan unsurlar arasında yer alıyor. Öden, eski Türk toplumlarında atın sadece bir ulaşım aracı değil, aynı zamanda özgürlüğün ve gücün sembolü olduğunu, Pazırık Halısı nda tasvir edilen atların kuyruklarının bağlı şekilde resmedilmesinin belirli ritüel anlamlara işaret ettiğini belirtti.
Sanatsal yorum ve hedef
Tezhip sanatının ince işçiliğini ve tarihî renk-paleti ni koruyarak Pazırık Halısı nın motiflerini yeni kompozisyonlara taşıdıklarını söyleyen Öden, sergide emeği, sadeliği, tarihi ve renkleri bir araya getirmeye çalıştıklarını ifade etti: "Geçmişten gelen motifleri günümüz sanat anlayışıyla yorumlayarak kültürel mirasımızı yeni nesillere aktarmayı amaçladık."
Sergi, tezhip ve tarih meraklıları için hem estetik hem de kültürel çözümler sunan bir buluşma alanı niteliğinde.
Kütahya'da tarih ve sanat buluştu: "Köklerden gelen motiflerin zarafeti" sergisi
