Berlin zirvesinde çok taraflı diplomasi vurgusu:
Almanya Başbakanlığı'nda düzenlenen ve Gönüllüler Koalisyonu adı altındaki toplantıya; Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve İngiltere Başbakanı Andy Burnham öncülük etti. Toplantıya ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcileri Jared Kushner ve Steve Witkoff, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile 30'dan fazla ülkenin hükümet ve dışişleri veya savunma yetkilileri katıldı. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da zirvede yer aldı. Türkiye'yi ise Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler temsil etti.
Toplantının ana gündem maddeleri:
Zirvede, yaklaşan ağır kış koşulları nedeniyle Ukrayna'ya yapılacak yardım paketleri, Trump'ın Çin ziyareti sonucunda ortaya çıkan gelişmeler ve diplomatik adımlar masaya yatırıldı. Almanya Başbakanı Merz, toplantı sonrasında düzenlenen ortak açıklamada, Kiev'e destek sağlama kararlılığını vurgulayarak, Avrupa ve dünya için daha fazla güvenlik istediklerini söyledi.
Barış müzakereleri ve Avrupa'nın rolü:
Merz, barışın tek bir formatla sağlanamayacağını belirterek Başkan Putin'e doğrudan seslendi: "Ukrayna'daki savaşı sonlandırın ve birlikte diplomatik çözümler arayalım." Merz, Avrupa'nın müzakerelerde yer almasının zorunlu olduğunu ve olası görüşmelerin Ukrayna, Rusya, ABD ve Avrupa temsilcilerini kapsaması gerektiğini ifade etti.
Merz ayrıca, zirve katılımcıları arasında gelecek yıl boyunca Ukrayna'ya güçlü ve birlikte destek verilmesi konusunda mutabakata varıldığını söyledi. Bu desteğin amacının savaşın uzatılması değil, savaş sonrasında güçlü bir konumdan barış görüşmelerini mümkün kılmak olduğunu vurguladı. Merz, ayrıca Rusya'ya yönelik yaptırımların kademeli ve şartlı olarak kaldırılmasının değerlendirilebileceğini belirtti.
Avrupalı temsilcilerin önemi:
Zelenskiy, konuşmasında destek için teşekkür ederek, bir sonraki görüşmelerin tüm taraflarca birlikte hazırlanıp onaylanması gerektiğini söyledi. Ukrayna'nın masada olmadan hakkında karar alınamayacağını vurgulayan Zelenskiy, ABD arabuluculuğunda yapılacak görüşmelerde Avrupalıların da bulunması gerektiğini belirtti: "Ukrayna, Avrupa, Amerika ve Rusya. Buna çok güveniyoruz. Kesinlikle dörtlü bir toplantı olmalı."
Kushner'den dikkat çeken güvenlik garantisi açıklaması:
ABD Başkanı'nın özel temsilcisi Jared Kushner, zirve sonrası yaptığı konuşmada, savaşın sona ermesinin ardından Rusya'nın NATO'nun 5. maddesine dayalı güvenlik garantilerine açık olduğunu söyledi. Kushner, "Rusları Ukrayna'ya verilecek herhangi bir güvenlik garantisinin 5. maddeye dayandırılacağı konseptine ikna ettik" diyerek, Moskova'nın amacının gelecekte başka bir çatışma çıkmamasına yönelik olduğunu kaydetti.
Kushner, sözlerini şöyle sürdürdü: "Amerika'nın bakış açısıyla, 5. maddeye benzer bir güvenlik garantisi vermek gerçekten çok, çok önemli bir konudur ve bence bu, Başkan Trump'ın açık olduğu bir konudur. Ancak elbette bunun Amerika'nın çıkarına olması gerekir ve bunun, daha geniş bir güvenlik paketinin parçası olduğundan da emin olmalıyız."
ABD'nin yaklaşımı ve Avrupa'nın katılımı:
Kushner, Rusya'nın Avrupa'yı müzakere masasına dahil etmesinin hayati önem taşıdığını vurguladı ve Başkan Trump'ın müzakerelere Avrupa'yı da dahil etmek istediğini belirtti. Kushner, Rusya'da bu konsepte ilişkin şüpheler olduğunun farkında olduklarını ancak Avrupa ile Rusya arasındaki diyalogun yeniden başlatılmasının önemine işaret etti.
Steve Witkoff da Trump'ın bu savaşı sona erdirmek için ellerinden geleni yapmaları talimatını verdiğini söyleyerek, ABD cephesinin sürece aktif destek sunduğunu belirtti.
Liderlerin ortak mesajı ve ilerleme umudu:
İngiltere Başbakanı Andy Burnham görüşlerle ilgili, "Müzakerelere girmeye hazırız, net, tutarlı ve birleşik bir müzakere pozisyonumuz var" ifadelerini kullandı ve toplantı sonrası oluşan bir miktar iyimserlikten söz etti. Burnham, ilerleme kaydetme potansiyelinin bulunduğunu, ancak nihai adımı atacak olan kişinin Başkan Putin olduğunu vurguladı.
Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise üçlü zirveye ilişkin eleştirisini dile getirirken çok taraflı işbirliğinin yenilenmesine vurgu yaptı ve uzun vadeli güvenlik için Ukrayna'nın NATO'ya entegrasyonunun mantıklı olduğunu belirtti. Merz ise toplantıda Berlin Duvarı'ndan alınan bir parça hediye ederek Avrupa'nın bölünmüşlüğüne son vermeyi simgeleyen bir mesaj verdi.
Toplantı kapsamındaki ortak yaklaşım, Ukrayna'nın güvenliği, Avrupa'nın rolü ve barış müzakerelerinin çok taraflı bir formatla yürütülmesi gerektiği yönünde özetlenebilir. Katılımcılar, kış aylarına girerken yardım operasyonlarının sürdürülmesi ve diplomatik kanalların açık tutulmasının kritik olduğunu belirtti. Zirve, pratik yardım planları ve müzakere zemini oluşturma niyetiyle sona erdi; bundan sonraki adımların ilerleyişi ise tarafların iradesine bağlı olacak.
ALMANYA BAŞBAKANLIĞINDA ALMANYA BAŞBAKANI FRİEDRİCH MERZ, FRANSA CUMHURBAŞKANI EMMANUEL MACRON VE İNGİLTERE BAŞBAKANI ANDY BURNHAM’IN ÖNCÜLÜK ETTİĞİ GÖNÜLLÜLER KOALİSYONU TOPLANTISI DÜZENLENDİ.