küresel görünüm ve etkiler:
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, İstanbul Finans Merkezi Halkbank Konferans Salonu'nda düzenlenen E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nde dünya ekonomisinin 2020'den bu yana çok sayıda sınamadan geçtiğini ifade etti. Bolat'a göre salgın, savaşlar, enerji ve gıda krizleri ile lojistik ve tedarik zincirlerindeki kırılmalar küresel büyüme üzerinde belirgin bir baskı oluşturuyor. Ayrıca 2025 başından itibaren artan ticaret savaşları ve gümrük vergileriyle yükselen korumacılık rüzgarı da küresel ticarette olumsuz etkiler doğuruyor.
Bu çerçevede dünya ekonomisinin bu yıl büyüme oranının %3 seviyesine gerilemesinin beklendiğini belirten Bolat, dünya ticaretinde geçen yıl %4,6'lık büyüme varken bu yıl için %1,6'lık bir büyüme tahmini bulunduğunu aktardı. Ekonomideki durgunluğun iç ticareti de güçlü şekilde etkilediğini belirterek E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nin ticaretin bugününü ve geleceğini tartışmak açısından önemine dikkat çekti.
e-ticaretin ölçüleri ve eğilimler:
Bakanlık verilerine göre Türkiye'de elektronik ticaret 2025'te önemli bir sıçrama kaydetti. Elektronik Ticaretteki Bilgi Sistemi (ETBİS) kayıtları ışığında e-ticaret hacmi 2025'te 4 trilyon 567 milyar TL'ye ulaşırken, dolar karşılığı olarak 115,5 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti. Yıllık büyüme hızı bazında 2025'te %52'lik liradaki artış ve %29'luk dolar bazlı artış kaydedildi.
Perakende e-ticaret hacmi de paralel biçimde büyüyerek 2025'te 2 trilyon 457 milyar TLye ulaştı. İnternet kullanımı 2026 verilerine göre Türkiye'de %92,3 oranına erişmiş durumda; internet üzerinden mal ve hizmet sipariş edenlerin oranı ise 2026'da %60 civarına gelmiş bulunuyor. E-ticaretin milli gelir içindeki payı 2019'da %2,7 iken 2025'te yaklaşık %7'ye çıktı. Toplam ticaret içindeki payı ise 2019'daki %4,5'ten 2025'te %19,3'e yükseldi.
İşlem sayılarında da dramatik artış gözlemleniyor: e-ticarette toplam işlem sayısı 2019'da 1 milyar 360 milyon iken 2025'te yaklaşık 6 milyar'a ulaştı; perakende e-ticaret işlem sayısı 2019'daki 380 milyon adetten 2025'te yaklaşık 2 milyar adete çıktı. Ayrıca 2025 sonu itibarıyla e-ticarette faaliyet gösteren işletme sayısı 634 bine yükselirken, bu sayı 2019'da 64 bindi; e-ticaret yapan işletmelerin %75'i şahıs işletmesi, %21'i limited, %4'ü anonim şirket niteliğinde.
mevzuat, düzenleme ve uluslararası adımlar:
Bolat, Ticaret Bakanlığı'nın hem perakende hem de e-ticaret düzenlemelerinden sorumlu olduğunu hatırlattı. Bakanlık, 2015'te başlayan düzenlemelerin ardından 2022 Temmuz ayında e-ticaretin düzenlenmesine dair köklü bir kanun değişikliği hayata geçirdi. Amaç; rekabeti bozucu uygulamaları engellemek, tüketici refah kayıplarını önlemek ve satıcıların alıcı veya tedarikçilere haksız şartlar dayatmasını engellemek olarak açıklandı. Ekim 2024'te mevzuatta yapılan değişikliklerle teknolojik yatırımların desteklenmesi ve pazar yerlerinin yurt dışına açılarak e-ihracatın teşvik edilmesi hedeflendi.
Bakan Bolat, yurt dışına satışları desteklemek amacıyla yönetmelik değişikliklerinin yapıldığını, yenilenmiş ürünlere ilişkin yönetmelikte kapsamlı düzenlemeler gerçekleştirildiğini ve bunun elektronik ürünlerde ikinci el/yenilenmiş pazarını güçlendirdiğini aktardı. Ayrıca Avrupa Birliği'nin e-ithalat düzenlemesinde getirilen ekstra vergiler konusunda yapılan müzakereler sonucunda Türkiye'nin e-ihracat ürünlerine bu ek vergi uygulanmadığını belirtti; bu gelişme Bakanlık tarafından olumlu karşılandı.
Bolat, sözlerini E-Ticaret ve Perakende Zirvesi'nin sektöre yön verecek tartışmalar ve açıklamalar getireceğini belirterek tamamladı ve yapılan düzenlemeler ile desteklerin e-ticaret ekosistemini güçlendirmeyi hedeflediğini vurguladı.
TİCARET BAKANI ÖMER BOLAT, İSTANBUL FİNANS MERKEZİ (İFM) HALKBANK KONFERANS SALONU'NDA GERÇEKLEŞTİRİLEN "E-TİCARET VE PERAKENDE ZİRVESİ"NE KATILIM SAĞLAYARAK SEKTÖRLER HAKKINDA DEĞERLENDİRMELERDE BULUNDU.
