Kurban Bayramı öncesi hidatik kist uyarısı
Acıbadem Kayseri Hastanesi Genel Cerrahi Uzmanı Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan, Kurban Bayramı öncesinde halkı karaciğer kist hidatik hastalığı hakkında bilgilendirdi. Arıkan, halk arasında "köpek kisti" olarak bilinen bu paraziter hastalığın bulaşma yolları, organ tutulum oranları, tanı ve tedavi seçenekleri ile korunma yöntemlerini anlattı.
Hastalık ve etken
Arıkan, hastalığın etkeninin Echinococcus granulosus olduğunu belirterek, parazitin yaklaşık yarım santimetre boyutunda olduğunu ve çakal, köpek gibi etçillerin bağırsaklarında yaşadığını söyledi. Parazitin köpeğe zarar vermediğini ancak bağırsaktaki yumurtaların dış ortama milyonlarca adet saçılabileceğini vurguladı.
Bulaşma yolları ve organ tutulumu
Doç. Dr. Arıkan, bulaşmanın esas olarak enfekte köpeklerin yumurtalarının insan tarafından alınmasıyla gerçekleştiğini belirtti: "Bu yumurtalar enfekte köpeğin sevilmesi, ardından elin ağza götürülmesiyle oral yoldan bulaşabildiği gibi, enfekte sular, meyveler ve çiğ sebzeler aracılığıyla da bulaşabilir." Ayrıca yumurtaların dış ortamda bir yıl boyunca canlı kalabildiğini söyledi.
Parazitin oral yolla alınmasının ardından bağırsaktan kana geçerek organlarda kist oluşturduğunu anlatan Arıkan, tutulma oranlarını şu şekilde aktardı: %75 karaciğer, %15-20 akciğer ve %5 diğer organlar (göz, kalp, beyin, cilt dokusu vb.). Kistler başlangıçta belirti vermeyebilir, zamanla 15-20 santimetre boyutlarına ulaşarak safra yolu tıkanıklığı, ağrı ve nefes darlığı gibi şikayetlere yol açabilir.
Tanı ve tedavi
Arıkan, hidatik kistin tanısının ultrason ile konulduğunu belirtti. Tedavi seçenekleri hakkında ise "Tedavisi girişimsel radyoloji tarafından ya da başarısız olması durumunda genel cerrahi tarafından ameliyat edilerek yapılır" ifadelerini kullandı.
Korunma önerileri
Hastalığın yayılımını önlemek için Arıkan şu önlemleri sıraladı:
- Enfekte otçul hayvanların sakatatları derin şekilde gömülmeli; çevreye atılmamalıdır. Çünkü sakatatların köpeklerce yenmesi döngüyü yeniden başlatır.
- Serbest dolaşan köpekler yılda dört kez antiparaziter ilaçlarla tedavi edilmelidir.
- Toplum bilinçlendirilmeli ve el hijyenine dikkat edilmelidir; özellikle çocuklar köpek temasından sonra ellerini bol su ve sabunla yıkamalıdır.
- Sebzeler ve meyveler iyi yıkanarak tüketilmelidir.
- Köpek dışkıları, ilaçlı olsalar dahi sahipleri tarafından toplanmalı ve çöpe atılmalıdır.
Arıkan, ülkemizin karaciğer kist hidatik hastalığının sık görüldüğü ülkeler arasında olduğunu, bunun kontrolsüz kesimler ve enfekte iç organların derin şekilde gömülmemesinden kaynaklandığını belirterek, belirtilen önlemlerle hastalıkla mücadelenin sürdürülebileceğini söyledi.
Kaynak: Doç. Dr. Türkmen Bahadır Arıkan (Acıbadem Kayseri Hastanesi, Genel Cerrahi Uzmanı)
GENEL CERRAHİ UZMANI DOÇ. DR. TÜRKMEN BAHADIR ARIKAN, KURBAN BAYRAMI ÖNCESİNDE HİDATİK HASTALIĞI HAKKINDA BİLGİLER VEREREK, "BU HASTALIK İNSANLARI ETKİLEYEBİLDİĞİ GİBİ, OTÇUL HAYVANLARA DA ENFEKTE YUMURTALARIN OTLAR VE SULAR ARACILIĞIYLA ALINMASI SONUCU BULAŞABİLİR" DEDİ.
