Kurban Bayramı'nda Beslenme Uyarısı: 'Bir Öğünle Diyet Bozulmaz, Asıl Sorun Vazgeçmek'
Kurban Bayramı öncesi uzmanlar, uzun tatil dönemlerinde kontrolsüz beslenmenin yol açabileceği sağlık sorunlarına karşı uyarıda bulundu. İzmir Büyükşehir Belediyesi Eşrefpaşa Hastanesi Diyetisyeni Dilara Demirkan, bayram sonrası tartıda görülen hızlı kilo artışlarının büyük bölümünün yağ değil ödem olduğunu vurguladı ve “Bir öğünle diyet bozulmaz. Bir öğün kaçtı diye bütün düzen bırakılırsa asıl sorun o zaman başlıyor” dedi.
En büyük hata: öğün atlamak
Demirkan, bayram döneminde insanların sıkça yaptığı hatanın öğün atlamak olduğunu belirterek, gün boyunca aç kalmanın akşam kontrolsüz ve tıkınırcasına beslenmeye yol açtığını söyledi. Bayramda eti öğle öğününde tüketmeyi, akşamı ise sebze ağırlıklı hafif bir öğünle geçirmek sindirim açısından daha iyi olduğunu ifade etti.
Kurban eti nasıl tüketilmeli
Dilara Demirkan, yeni kesilen etin hemen pişirilmesinin yanlış olduğunu, etin en az 12 saat dinlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Yeni kesilen ette oluşan 'ölüm sertliği' nedeniyle etin hemen tüketilmesinin hem sert olmasına hem de sindirim sistemini zorlamasına neden olduğunu belirtti. Et dinlendirilirken çok sıcak olmayan serin bir ortamın tercih edilmesi gerektiğini söyledi ve et hâlâ sıcakken direkt buzdolabına koymanın doğru olmadığını ekledi.
Bayram sonrası tartıda görülen kilo artışı büyük oranda ödem
Bayramda artan karbonhidrat, şeker ve tuz tüketimiyle birlikte glikojen depolarının dolmasının ve tuz alımının yükselmesinin vücutta su tutulmasına yol açtığını belirten Demirkan, kısa sürede görülen 2-3 kiloluk artışların çoğu zaman yağ değil ödem kaynaklı olduğunu söyledi. Pilav, baklava ve hamur işi gibi karbonhidratların tüketimi arttığında vücudun daha fazla su tuttuğuna dikkat çekti.
Detoks değil denge
Demirkan, bayram sonrası uygulanan sert detoks programlarını önermediğini, sürdürülebilir beslenmenin önemine vurgu yaparak denge kurmanın yeterli olduğunu belirtti. Yasaklar koymaktan çok besin grupları arasında denge sağlamanın vücudu normale döndürmede etkili olduğunu ifade etti: karbonhidrat, protein ve yağı dengeli şekilde düzenlemek gerektiğini söyledi.
İçecek tercihleri ve su tüketimi
Yemek sonrası çay tüketiminin hazmeti kolaylaştırdığı düşüncesinin yaygın olduğunu ancak fazla çayın şişkinlik ve hazımsızlığa yol açabildiğini belirten Demirkan, kahvenin fazla tüketiminin reflü ve mide yanmasına neden olabileceğini söyledi. Yemek sonrası su, sade soda veya ayran gibi daha hafif içeceklerin tercih edilmesini önerdi.
Demirkan, bayram boyunca su tüketiminin artırılması gerektiğini vurgulayarak günlük en az 2-2,5 litre su içilmesini önerdi. Ayrıca çay ve kahvenin sıvı alımına katkı sağlasa da suyun yerini tutmadığını, içilen her bardak çay veya kahve için ekstra bir bardak su tüketilmesi gerektiğini belirtti ve günde yaklaşık 10-12 bardak sıvı alınmasının altını çizdi.
Rafine şekersiz tatlı önerisi
Demirkan, tatlı tüketimini tamamen yasaklamak yerine daha sağlıklı alternatiflerin tercih edilebileceğini söyledi. Önerdiği pratik seçenekler arasında hurmanın içinin çıkarılıp yulaf kepeği, ceviz, badem veya fındık ile karıştırılması; az miktarda tahin veya fıstık ezmesi eklenip rondoda çekildikten sonra Hindistan ceviziyle kaplanarak rafine şekersiz atıştırmalık hazırlanması yer aldı.
Genel tavsiye: sürdürülebilir denge
Dilara Demirkan, toplumda sıkça görülen 'diyet bozuldu' psikolojisine dikkat çekerek, bir öğün fazla yenmesinin bütünü bozmayacağını, önemli olanın ertesi öğünde tekrar dengeye dönmek olduğunu söyledi. Asıl sorunun vazgeçmek olduğunu belirterek sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının uzun vadede daha etkili olduğunu vurguladı.
İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ EŞREFPAŞA HASTANESİ DİYETİSYENİ DİLARA DEMİRKAN
