Kültürel mirası yerinde koruma ve müzeleri yaşayan eğitim alanları haline getirme hedefi

Cevdet Yılmaz, mirasın yerinde korunması, müze yatırımları, eser iadeleri ve dijitalleşmeyle gelecek kuşaklara aktarım hedeflerini paylaştı.

Yayın Tarihi: 17.11.2026 16:04
Güncelleme Tarihi: 17.11.2026 16:04

Kültürel mirası yerinde koruma ve müzeleri yaşayan eğitim alanları haline getirme hedefi

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın uluslararası müzecilik kongresinde verdiği mesaj

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi Kongre Salonu’nda düzenlenen Uluslararası Müzecilik Kongresi programında yaptığı konuşmada, kültürel mirasın korunması ve müzeciliğin toplumla ilişkilendirilmesi konularına vurgu yaptı. Yılmaz, geçmişi salt geride bırakılan bir dönem olarak görmemenin önemine dikkat çekerek tarihin bugünkü kimliğimiz ve değerlerimiz için zemin oluşturduğunu belirtti.

Yılmaz, konuşmasında mirasın yalnızca korunmasının yeterli olmayacağını; eserlerin ait oldukları çevreyle birlikte muhafaza edilmesi ve gelecek nesillere aktarılması gerektiğini söyledi. "Sahip olduğumuz mirası insanlığın ortak bir değeri olarak görüyor, eserlerimizi bulundukları çevreyle birlikte korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışıyoruz" ifadelerini kullandı.

Anadolu mirasının kapsamı ve yerinde koruma anlayışı

Yılmaz, Türkiye’nin farklı medeniyetlere ev sahipliği yaptığını ve Anadolu’nun binlerce yıllık birikiminin ülkemizi kültürel zenginliğinin temelini oluşturduğunu vurguladı. Göbeklitepe, Çatalhöyük, Hattuşa, Troya, Efes ve Ani gibi alanların, insanlığın ortak geçmişini anlamaya katkı sağladığını belirtti. Ayrıca Ahlat, Malazgirt, Konya, Bursa, İstanbul ve Edirne hattındaki medeniyet birikiminin ülke kültüründeki yerini hatırlattı.

Bu çerçevede Yılmaz, eserlerin bağlamları içinde korunmasının bilgi aktarımı açısından kritik olduğunu; bir kitabe, el yazması, alet veya mimari eserin dönemin inanç, estetik ve gündelik yaşamına dair yazılı kaynaklarda yer almayan ayrıntılar sunduğunu ifade etti.

Yatırımlar, envanter ve arkeolojik çalışmalar

Yılmaz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde kültürel miras ve müzecilik alanında atılan adımları anlattı. Ülke genelinde toplam 692 müzeye, yaklaşık 4 milyona yakın esere ulaşıldığını, bunun 233’ünün Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı olduğunu kaydetti. Ayrıca "Geleceğe Miras" projesiyle Anadolu tarihinin bilimsel çalışmalarla gün yüzüne çıkarılmasının amaçlandığını belirtti.

Yılmaz, arkeolojik çalışmalara hız verildiğini, tarihi eserlerin bakım ve onarımına ciddi kaynak ayrıldığını ve yılda yaklaşık 800 kazı faaliyeti yürütüldüğünü söyledi. Topkapı Sarayı’nda restorasyonu tamamlanan Darphane-i Âmire Külliyesi kapsamındaki 7 yapı ve 46 salonun beş ayrı müze olarak yeniden düzenlenip, 10 bini aşkın eserin sergilenir hale getirildiğini ifade etti.

Uluslararası iş birliği, iadeler ve ziyaretçi ilgisi

Yılmaz, kültürel mirasın korunmasının uluslararası sorumluluk gerektirdiğini vurgulayarak, son 24 yılda 13 bin 474 eserin Türkiye’ye iade edildiğini hatırlattı. Ayrıca Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın son 5 yılda yurt dışında düzenlediği 23 sergi ile Anadolu’nun tarihî derinliğinin sınır ötesine taşındığını belirtti.

Müze ve ören yeri ziyaretçilerine ilişkin Yılmaz, "2021’den bugüne, müze ve ören yerlerimizi 150 milyondan fazla kişi ziyaret etti" açıklamasını yaptı ve önümüzdeki yıl İstanbul’da gerçekleştirilecek UNESCO Dünya Miras Komitesi’nin 49’uncu Oturumuna ev sahipliği yapacaklarını anımsattı.

Savaşların kültürel miras üzerindeki yıkıcı etkileri

Yılmaz, son dönemde yaşanan savaşların kültürel miras üzerinde yarattığı zararlara dikkat çekti. Gazze’deki yıkımın ve Mescid-i Aksa’ya yönelik saldırıların insanlığın ortak hafızasına verdiği zararları ele aldı. Mescid-i Aksa’ya ilişkin olarak, "1969’da mihrabı ve bin yıllık minberi yakılan Mescid-i Aksa, son 57 senede tarihi kimliğini hedef alan sayısız saldırıya ve tacize maruz kaldı" değerlendirmesinde bulundu.

Dijitalleşme, yapay zekâ ve müzelerin eğitim rolü

Yılmaz, dijitalleşmenin müzecilikte yarattığı fırsatlar ve sorumluluklara değindi. Yapay zekâ ve yeni teknolojilerin koleksiyonlara erişimi kolaylaştırdığını, dünyanın uzak köşelerindeki kültürel birikimlere ulaşma imkânı sunduğunu fakat teknolojinin kültürün yerini alamayacağını vurguladı. Bu nedenle eserleri yerinde görme ve tarihî bağlam içinde anlama öneminin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.

Yılmaz, müzelerin "yaşayan eğitim mekanları" olması gerektiğini belirterek özellikle çocuk ve gençlerin müzeleri doğrudan ziyaret etmelerinin; merak, vizyon ve kültürel bilincin gelişmesi açısından kritik olduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi’nin rolü

Kongreye ev sahipliği yapan Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ile ilgili Yılmaz, kütüphanenin hem koleksiyon hem de hizmet niteliği açısından dünyanın en büyük üçüncü kütüphanelerinden biri haline geldiğini söyledi. Kütüphanede 245 veri tabanı üzerinden 350 milyonun üzerinde dijital içerike erişim, 137 dilde 2 milyon 240 bin kitap ve 3 milyon süreli yayın olmak üzere toplam 5 milyon 240 bin matbu kaynak bulunduğunu aktardı.

Yılmaz kütüphanenin 2020’den bu yana 11 milyonun üzerinde ziyaretçi ağırladığını, burada akademik çalışmaların yanı sıra ulusal ve uluslararası sergilere de ev sahipliği yapıldığını belirterek kütüphaneyi "yaşayan bir kütüphane" olarak tanımladı ve bu mekânın kültürel mirasın korunmasında aktif biçimde kullanılmaya devam edeceğini söyledi.

Konuşma, mirasın korunması, yerinde sergilenmesi, arkeolojik çalışmaların sürdürülmesi ve dijital olanakların dikkatli kullanımı ekseninde, müzeciliğin toplumsal eğitim ve kültürel süreklilik açısından taşıdığı önem üzerine somut taahhütler içerdi.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: "Eserlerimizi bulundukları çevreyle birlikte korumak ve gelecek...

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: "Eserlerimizi bulundukları çevreyle birlikte korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışıyoruz"

Yazar
EDİTÖR

Meryem Özdemir

Ben Meryem Özdemir, 24 yaşındayım, Bursa'dan çalışıyorum. aksiyon.com.tr Gündem'deyim ama spesifik olarak eğitim ve sağlık politikalarındaki güncel gelişmelere odaklanıyorum. Öğrenmeye açık, meraklı ve enerjik bir yapım var.