kuduzun doğası ve Dünya Kuduz Günü:
Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Başkanı Ali Eroğlu, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada kuduzun hem hayvanlarda hem insanlarda görülen ve yüzde 99,9 ölümle sonuçlanabilen bir zoonoz olduğunu belirtti. Eroğlu, hastalığın öldürücü olmasına karşın gerekli önlemler alındığında yüzde 100 önlenebilen bir sorun olduğunun altını çizdi ve farkındalık yaratmanın bu günün temel amacı olduğunu hatırlattı. Eroğlu ayrıca 1800'lü yılların sonundaki Pasteur uygulamasına atıfta bulunarak 28 Eylül'ün bağlamını anlattı ve 2007'den bu yana bu tarihin Dünya Kuduz Günü olarak anıldığını vurguladı.
vaka sonrası ilk müdahale ve izleme:
Eroğlu, bir ısırık ya da tırmalanma durumunda yapılması gerekenleri net biçimde sıraladı: ısırılan bölgenin 15-20 dakika sabunlu suyla yıkanması ve sonrasında en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Isıran hayvanın da gözlem altına alınmasının önemine değinen Eroğlu, söz konusu hayvanın 10 gün müşahede sürecinde olduğunu, bu dönemde üç doz aşı uygulanması gerektiğini açıkladı. Eğer 10 gün sonunda hayvan sağlıklıysa temas nedeniyle aşılama sonlandırılabiliyor; aksine hayvan kuduz nedeniyle hastalanmışsa genellikle 10 gün içinde hastalanıp ölecektir. Eroğlu, geçmiş yıllara göre insan vakalarının azaldığını ancak bu yıl bir çocuğun hayatını kaybettiğini; çocuğun ısırıldığını bilmediğini ve ısıran hayvanın bulunamadığını belirtti.
koruyucu önlemler, yaban hayatı kontrolü ve Tek Sağlık:
TVHB Başkanı, kuduzla mücadelenin kaynağında başlaması gerektiğini söyleyerek hayvan sağlığının korunmasının insan sağlığını doğrudan etkilediğini ifade etti. Mücadelede temel unsurlar olarak evcil hayvanların düzenli aşılanmasını, yaban hayatında hastalığın kontrol altına alınmasını ve riskli temasların etkin takip edilmesini sıraladı. Ayrıca Eroğlu, zoonotik hastalıklara karşı en etkili yaklaşımın Tek Sağlık uygulaması olduğunu vurguladı.
kurumsal koordinasyon ve saha çalışmaları:
Geçen yıl kasım ayında Sağlık Bakanlığı Sağlığı Geliştirme Genel Müdürlüğü toplantısında Ulusal Tek Sağlık Koordinasyon Kurulu kurma kararının alındığını hatırlatan Eroğlu, TVHB olarak bu kurulda veteriner hekimleri temsil etmeleri gerektiğini ilgili makamlara ilettiklerini söyledi. Erken uyarı, erken teşhis ve hızlı reaksiyon yapılarının önemine işaret eden Eroğlu, antibiyotik direncinin gelecekte oluşturacağı risklere dair ifade edilen beklentilere atıfta bulunarak 2050'de her yıl 10 milyon insanın antibiyotik direnci nedeniyle hayatını kaybedebileceği uyarısına dikkat çekti. Türkiye'de yaklaşık 40 bine yakın serbest veteriner hekim bulunduğunu belirten Eroğlu, sahadaki meslektaşlarla bölge toplantıları yaparak Türkiye çapında ortak bir yaklaşım geliştirdiklerini aktardı.
Eroğlu, kamuoyuna yönelik bilgilendirme ve sahada yürütülen aşılama, izleme faaliyetleriyle insanların kuduz konusunda bilinç seviyesinin yükseltilmesi halinde kuduzun tamamen ortadan kaldırılabileceğine dair umudunu dile getirdi.
ALİ EROĞLU
