Kraliçe Tamara'nın mezar iddiası Posof Kesikkayalar'da yeniden gündemde
Orta Çağ'ın en güçlü hükümdarları arasında anılan Gürcü Kraliçesi Tamara'nın mezarının yeri uzun süredir tarihçilerin gündeminde. Son dönemde Ardahan'ın Posof ilçesine bağlı Kesikkayalar bölgesinde yapılan çalışmalar ve yerel rivayetler bu tartışmayı yeniden alevlendirdi.
Araştırma sonuçları ve resmi incelemeler
Ardahan İl Kültür ve Turizm Müdürü Uğur Dede, 2024 yılında yapılan yüzey araştırmalarında bölgede Orta Çağ dönemine ait önemli kalıntılar tespit edildiğini açıkladı. Dede, Ardahan Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen incelemelerde bulunan unsurların doğal oluşum olamayacak nitelikte olduğunu belirterek, alanın korunması ve bilimsel olarak ele alınması gerektiğini vurguladı.
Dede'nin aktardığı rivayete göre, Kraliçe Tamara'nın geçişi sırasında peşindeki İran birliklerinin Kesikkayalar'daki tüneli kapattığı ve Tamara'nın burada öldüğü iddia ediliyor. Bu anlatılar, saha buluntularıyla birlikte değerlendirildiğinde bölgenin arkeolojik ve tarihî potansiyelini öne çıkarıyor.
Yerel anlatılar ve alanın fiziksel özellikleri
Yolağzı Köyü Muhtarı Fehim Gündüz, Gürcü araştırmacıların da benzer sonuçlar ürettiğini belirterek, Kraliçe Tamara'nın mezarının Posof veya Artvin'in Posof tarafındaki bölgede olabileceğinin ifade edildiğini söyledi. Gündüz, bölgedeki yerleşim izlerine dair şu detayları aktardı: rivayete göre Kesikkayalar içinde 205 odanın bulunduğu bir yerleşim alanı, üst taraftan kayaların uzunluğunun 800 metre, yüksekliğinin 150 metre olduğu, iki tarafta nöbetçi mağaraları bulunduğu, nöbetçi mağaralardan birinin kapısının taştan olduğu ve zamanla heyelan nedeniyle bazı kısımların tahrip olduğu belirtiliyor.
Arkeolojik değer, koruma ve turizm potansiyeli
2024'te başlanan ve 2026'da yayımlanan Posof Orta Çağ Arkeolojik Yüzey Araştırması sonuçları, Kesikkayalar ve çevresini Orta Çağ'a ait çok sayıda kültür varlığı barındıran önemli bir arkeolojik alan olarak tanımlıyor. Bu tespit, hem bilimsel çalışmaların derinleştirilmesi hem de bölgenin korunması açısından kritik görünüyor.
Ardahan İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, alanın destinasyon olarak geliştirilebilmesi için altyapı çalışmaları ve gerektiğinde kapsamlı tescil işlemleri yapmayı planladıklarını belirtti. Bu yaklaşım, hem arkeolojik araştırmaların sürdürülebilirliğini sağlama hem de yerel ekonomik katkıyı artırma potansiyeli taşıyor.
Sonuç ve izlenecek yol
Kesikkayalar'daki bulgular ve yerel rivayetler, Kraliçe Tamara'nın mezarının nerede olduğu sorusunu tekrar gündeme getirdi. Mevcut bulgular, alanın sistematik arkeolojik kazılar ve çok disiplinli çalışmalar gerektirdiğini gösteriyor. Hem bilimsel doğrulama hem de korunma politikaları açısından izlenecek süreç, ilerleyen araştırma sonuçlarına göre şekillenecek.
ORTA ÇAĞ'IN EN GÜÇLÜ HÜKÜMDARLARI ARASINDA GÖSTERİLEN GÜRCÜ KRALİÇESİ TAMARA'NIN MEZARININ NEREDE BULUNDUĞU YÜZYILLARDIR TARİHÇİLERİN VE ARAŞTIRMACILARIN ÜZERİNDE DURDUĞU EN BÜYÜK GİZEMLERDEN BİRİ OLMAYI SÜRDÜRÜYOR.
