Kozluören'de kadınlar bir günlüğüne köy yönetimini üstlendi
Bursa'nın Kestel ilçesi Kozluören Mahallesi'nde düzenlenen 525'inci Geleneksel Kozluören Yağlı Güreşleri, sadece güreş müsabakalarıyla değil, geleneksel uygulamanın yarattığı toplumsal sahneyle de dikkat çekti. Osmanlı döneminden günümüze aktarıldığı belirtilen uygulama doğrultusunda erkekler mehter takımı eşliğinde mahalleden uğurlanırken, kadınlar bir günlüğüne köyün idaresini üstlendi.
Gelenek ve uygulama
Gelenek gereği sabah çocuklar hariç tüm erkekler mehter takımı eşliğinde mahalleden çıkarıldı; mahalle girişinde güvenlik önlemleri alındı ve erkeklerin mahalleye girişine gün boyunca izin verilmedi. Bu çerçevede muhtar Mehmet Çalışkan görevini bir günlüğüne eşi Emine Çalışkan'a devretti. Azaların eşleri de eşlerinin görevlerini üstlenerek yerel idari işleyişi sürdürdü.
Gün içinde yapılan uygulamalar
Kadınlar gün boyunca mahallenin bakkalını, berberini ve misafir ağırlama düzenini işletti; çay servisi yaptı, kahvehanede okey oynayarak eğlendi ve hazırlanan kazanlarda pişirilen etli bulgur pilavını dağıttı. Erkekler ise aynı süre boyunca mahalle dışında düzenlenen yağlı güreş organizasyonunu takip etti.
Katılımcı görüşleri ve yerel yönetim desteği
Mehmet Çalışkan mührü eşine devrederken eli titrediğini belirtti ve 'Sorumluluk kolay bir şey değil. Ben eşime ve diğer kadınlara güveniyorum. 3 yıldır yapıyoruz. Alınlarının akıyla bugünü geçireceklerini düşünüyorum' dedi. Emine Çalışkan ise 'Erkeksiz güzel bir gün geçirmenin mutluluğunu hep birlikte yaşayacağız. Belediye başkanımız gereken isteklerimizi kabul ediyor' diye konuştu. Kestel Belediye Başkanı Ferhat Erol de programa katılarak desteğini açıkladı ve geleneğin üç yıldır yeniden yaşatıldığını vurguladı.
Sosyal ve kültürel boyut
Yerel kaynakların aktardığı biçimiyle bu geleneğin kökeni, savaş dönemlerinde erkeklerin cephede olduğu zamanlarda kadınların köy yönetimini üstlenmesine dayanıyor. Kozluören'deki uygulama, toplumsal cinsiyet rollerinin topluluk içinde ritüelleşmiş bir biçimde sınanmasına ve kültürel belleğin kuşaklar arası aktarımına işaret ediyor. Etkinlik, hem katılımcılar arasında dayanışma ve aidiyet duygusunu güçlendiriyor hem de geleneksel pratiğin görünürlüğünü artırarak sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor.
Sonuç
525 yıldır benzeri ritüellerle sürdürüldüğü ifade edilen gelenek, Kozluören Mahallesi'nde bu yıl da yerel aktörlerin ve belediyenin desteğiyle korundu. Hem eğlence hem de toplumsal rol paylaşımı boyutlarıyla öne çıkan uygulama, katılımcıların dile getirdiği gibi geleceğe taşınması istenen bir kültürel miras niteliği taşıyor.
OSMANLI DÖNEMİNDEN GÜNÜMÜZE KADAR ULAŞTIĞI BELİRTİLEN GELENEKTE, GÜREŞLERDEN ÇOK KADINLARIN BİR GÜNLÜĞÜNE KÖYÜN YÖNETİMİNİ ELE GEÇİRMESİ DİKKAT ÇEKTİ.
