Köklerden gelen motiflerin zarafeti sergisi Kütahya'da açıldı
Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Müzeler Koordinatörlüğü tarafından düzenlenen Köklerden Gelen Motiflerin Zarafeti Tezhip Sanatı Sergisi, tezhip sanatçısı Zeynep Öden ile öğrencilerinin çalışmalarını Özel Ahmet Yakupoğlu Müzesi'nde sanatseverlerle buluşturdu. Sergi, geleneksel Türk tezhip geleneğini tarihî motiflerle bir araya getirerek kültürel mirasa sanatsal bir okuma getirmesiyle öne çıkıyor.
Serginin teması ve kaynak niteliğindeki eser
Serginin ana esin kaynağını, Türk kültür tarihinin simgelerinden biri olarak kabul edilen Pazırık Halısı oluşturuyor. Pazırık Halısı yaklaşık 2 bin 500 yıllık bir geçmişe sahip; 1940'lı yıllarda Rus arkeologlar tarafından Sibirya'daki Pazırık Kurganı'nda yapılan kazılarda gün yüzüne çıkmış ve zaman içinde donan mezar odası sayesinde bozulmadan korunmuş. Eserin bugün St. Petersburg Hermitage Müzesi koleksiyonunda yer aldığı sergi metninde vurgulanıyor.
Sanatçının yorumu ve motiflerin anlamı
Zeynep Öden sergide, Pazırık Halısı'nın özgün desen, bordür ve sembollerini çağdaş tezhip anlayışıyla yeniden yorumladıklarını belirtiyor. Öden, halıdaki motifleri yalnızca estetik bir tercihten öte, Türk kültürünün tarihî hafızasını taşıyan semboller olarak ele aldı.
Sergide öne çıkan yorumlar arasında halının merkezindeki 24 figürün 24 Oğuz boyunu temsil etme yaklaşımı, bordürlerde yer alan Grifon motiflerinin koruyucu işlevi ve geyik figürlerinin kurban ritüelleriyle ilişkilendirilmesi yer alıyor. At figürleri ise eski Türk toplumlarında atın yalnızca ulaşım aracı değil, özgürlük ve gücün simgesi olduğuna dair kültürel okumalara referans veriyor; Pazırık Halısı'ndaki at tasvirlerinde kuyrukların bağlı çizilmesi de bu çerçevede yorumlanıyor.
Teknik yaklaşım ve kompozisyon
Sergide tezhip sanatının ince işçiliği, tarihî desenlerin ve renk paletinin aslına sadık kalınarak kullanılmasıyla birliktelik sağlıyor. Eserlerde bordür ve merkez kompozisyonlar, geleneksel motiflerin özgün biçimlerini koruyarak yeni tezhip kompozisyonlarına dönüştürülmüş. Bu çalışma biçimi, geçmişin görsel dilini günümüz sanat anlayışıyla ilişkilendirerek motiflerin nesiller arası aktarımını hedefliyor.
Değerlendirme
Sergi, tezhip pratiğini tarihî motiflerle ilişkilendirerek hem estetik hem de kültürel açıdan bir okuma sunuyor. Öğretici ve sergisel bir bağlamda sunulan çalışmalar, geleneksel sanatın devamlılığına ve kültürel mirasın çağdaş yorumlarla korunup aktarılmasına katkı sağlıyor. Ziyaretçilerin eserler üzerinden motiflerin simbiyotik anlamlarını ve tezhip tekniğinin inceliklerini gözlemleme imkânı buldukları belirtiliyor.
KÜTAHYA'DA TARİH VE SANAT BULUŞTU: "KÖKLERDEN GELEN MOTİFLERİN ZARAFETİ" SERGİSİ AÇILDI
