Freshcore Akıllı Çöp Tasarımı: Koku, hayvan güvenliği ve verimlilik odaklı çözüm
Kocaeli’de Özel Adem Ceylan Final Teknik Koleji Endüstriyel Otomasyon Teknolojisi Bölümü öğrencileri, yaz aylarında çöp kovalarından yayılan kötü koku, sokak hayvanlarının atıklardan zarar görmesi ve çöp toplama süreçlerindeki maliyetleri azaltmak amacıyla Freshcore Akıllı Çöp Tasarımı projesini geliştirdi.
Projenin amacı ve temel işleyişi
Proje, üç ana sorun alanına odaklanıyor: kötü koku, sokak hayvanlarının çöplerden zarar görmesi ve çöp toplama sürecindeki verimsizlikler. Bu amaçla tasarlanan akıllı kapak sistemi, yalnızca insan algılandığında açılıyor ve böylece sokak hayvanlarının çöpe erişimi ve cam, metal gibi atıklardan yaralanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Ayrıca doluluk takibi yapan bir otomasyon sistemi sayesinde dolan çöp kovaları merkeze bildiriliyor ve ekipler gerçek zamanlı yönlendirilerek gereksiz devriyelerin ve dolayısıyla yakıt maliyetlerinin azaltılması amaçlanıyor.
Filtreleme ve otomasyon teknolojisi
Kötü kokunun azaltılması için karbon ve zeolit karışımından oluşan filtre kullanılıyor. Otomasyon tarafında ise çöp kovalarının doluluk durumunu merkeze ileten bir yazılım altyapısı bulunuyor; sistemin çalışma mantığı öğretmen Muhammed Semih Bayram tarafından örnekleyerek, "5 numaralı çöp dolu, 3 numaralı ekip 5 numaralı çöpü gidip boşaltabilir" şeklinde aktarıldı.
Bayram, projenin hem teknoloji hem de çevre sürdürülebilirliğini bir arada barındırdığını belirterek, "Projemiz hem teknolojiyi hem de çevre sürdürülebilirliğini bir arada barındıran bir proje. Burada asıl değindiğimiz nokta, çöplerin kokması, sokak hayvanlarının çöplerin içerisine girip oraları dağıtması ve oralardan hastalık yayılması" ifadelerini kullandı.
Ekip, eğitimsel süreç ve ödül
Bütün tasarım, yazılım ve üretim süreçlerinde öğrencilerin görev aldığı projenin mekanik tasarımı SolidWorks programında yapıldı. Öğrenciler mekanik tasarımdan baskıya, yazılımdan elektronik devreye kadar çalışmayı yürüttü. Proje, Sakarya İl Milli Eğitim ve Toyota Otomotiv A.Ş.'nin düzenlediği Toyota Teknik Projeler Yarışmasında çevre kategorisinde birincilik ödülü aldı.
Bayram, fikrin yaz aylarında oluşan koku probleminden çıktığını ve Türkiye’de şu an için bu uygulamayı hayata geçiren bir belediye bulunmadığını belirtti. Projenin geliştirilmesinde öğrencilerin inisiyatif aldığı vurgulandı ve "Belediyelerle iş birliği yapmaya açığız" denildi.
Öğrenci deneyimi
Projede görev alan 10. sınıf Endüstriyel Otomasyon öğrencisi Belinay Yılmaz, çalışmanın ekip halinde geliştirildiğini anlattı: "Bu projeyi geliştirirken öğretmenlerimizden ve arkadaşlarımızdan fayda sağladık. Beraber çalışıp bilgilerimizi birleştirdik. Okulumuz bu projeleri düzenlemek için gerekli imkanları sağlıyor. Atölyelerimiz var, öğretmenlerimiz projeler için yardımcı oluyor."
Yılmaz, sokak hayvanlarının çöp kovalarına girerek metaller ve camlar nedeniyle zarar görebildiğine, bunun ayrıca hastalık yayılımı riski oluşturduğuna dikkat çekti ve bu nedenle proje geliştirdiklerini ifade etti.
Uygulamaya yönelik notlar
Proje, yerel yönetimlerle iş birliği halinde pilot uygulamalara uygun bir model sunuyor; akıllı kapak, karbon-zeolit filtre ve doluluk bildirim sistemi bir arada çalışarak hem çevresel hem operasyonel problemleri hedefliyor. Öğrenciler ve öğretmenler, projenin belediyeler tarafından değerlendirilmesine açık olduklarını belirtti.
Kokuya ve sokak hayvanlarının zarar görmesine karşı akıllı çöp kovası
