KKTC'de yapay zeka destekli Akıllı Ulaşım Sistemi devreye girdi
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz Lefkoşa'da gerçekleştirilen lansmana katılarak, Akıllı Ulaşım Sistemi-Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi'nin detaylarını paylaştı. Proje; trafik güvenliğini artırmayı, denetimi merkezileştirmeyi ve şehir içi akışı veri odaklı yönetmeyi amaçlayan bütüncül bir uygulama olarak tanımlanıyor.
Lansman ve hedeflenen katkılar
Yılmaz açılış konuşmasında, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin topyekûn kalkınma sürecinin en büyük destekçisi olan Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın sizlere en kalbi selamlarını iletiyorum" ifadelerini kullandı ve projenin şehir yaşamına sunduğu katkıya dikkat çekti.
Yılmaz projenin savunma sanayii kaynaklı teknolojinin sivil alana aktarımı olduğunu vurgulayarak, "Aynı zamanda savunma sanayii ekosistemimizde geliştirilen teknoloji, disiplin ve mühendislik kültürünün sivil bir alanda sahaya yansıması olan bu proje, KKTC’de trafik güvenliğini güçlendiren bir uygulama olarak günlük hayatta karşılık bulmaktadır. Türkiye olarak savunma sanayiinde tam bir devrim yaşadık. Bu büyük değişim başka kelime ile ifade edilemez herhalde. 2022 yılında yüzde 80 oranında dışa bağımlıyken, bugün yüzde 80’in üzerinde yerli milli savunma sanayisi olan bir ülke haline geldik" değerlendirmesini paylaştı.
Projeye ilişkin teknik ayrıntılar
Yılmaz, projenin finansmanına ve kurulum kapsamına ilişkin olarak şunları açıkladı: "5 milyon dolara yakın kaynağın tahsis edildiği Akıllı Ulaşım Sistemi-Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi kapsamında 130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 yeni nesil hız tespit sistemi kurmuş olduk. Sonradan yapay zekayı entegre ettiğimiz bir sistem değil, başlangıcından itibaren yapay zeka ile tasarlanmış bir sistemden bahsediyoruz."
Bu altyapı ile ada genelinde dağıtık denetim anlayışının geride bırakılarak, insan eli müdahalesine gerek kalmadan çalışan, gece-gündüz ve farklı hava koşullarında yüksek doğruluk sağlayan bir sistem hedeflendiği belirtildi.
Sistem bileşenlerinin yerli üretim olduğunu vurgulayarak Yılmaz, "Bu projeyi Savunma Sanayimizin bir iştiraki olan Radarsan gerçekleştirdi" dedi ve donanımdan yazılıma, algoritma tasarımından veri güvenliğine kadar mimarinin yerli mühendislikle kurgulandığını aktardı.
Veri, denetim ve siber güvenlik yaklaşımı
Yılmaz, projeyle riskli sürüş davranışları, olağan dışı trafik hareketleri ve yoğunluk kaynaklı tehlikelerin erken tespit edilebildiğini; plaka, araç türü ve hareket örüntülerine dayalı analizlerle denetimin rastlantısallıktan çıkarıldığını söyledi. Bu yaklaşımın emniyet birimlerinin sahadaki etkinliğini artırdığı ve operasyonel yükü azalttığı ifade edildi.
Yılmaz ayrıca, siber güvenlik konusunun önemine dikkat çekerek, "Siber Güvenlik Başkanlığı kurulduğunu hatırlatan Yılmaz, 'Siber alanda milli çözümleriniz yoksa finansal sisteminizden enerji altyapınıza birçok konuda farklı saldırılarla karşılaşabilirsiniz'" şeklinde uyarıda bulundu.
İdari çerçeve ve diğer yatırımlar
Yılmaz, projelerin sağlanmasında ekonomik iş birliği anlaşmalarının önemine değindi. 21 Mart 2025 tarihinde imzalanan İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşmaları'na atıf yaparak, 2025 yılı anlaşmasının 21 milyar lira büyüklüğünde olduğunu ve bu çerçevede pek çok proje hayata geçirildiğini belirtti.
Sağlık, eğitim, sulama ve yol altyapısı yatırımlarına değinen Yılmaz, Lefkoşa Çevre Yolu Projesi, Girne Köprülü Kavşağı ve Dağ Yolu Projesi gibi çalışmaların ulaştırma ağını güçlendirdiğini aktardı. Yılmaz, ayrıca e-Devlet uygulamalarının yaygınlaştırılmasına ilişkin olarak, "e-Devlet’te Türkiye dünyanın öncü ülkelerinden biri. Türkiye, Almanya, İtalya ve pek çok ülkeden daha iyi konumda. Artık e-Devlet konusunda ihracatçı bir ülke olmamız lazım. Kurduğumuz sistemleri dünyaya ihraç etmemiz lazım önce kardeş ülkelerden başlamak üzere" değerlendirmesinde bulundu.
Değerlendirme
Tanıtılan proje, yerli teknoloji ve yapay zeka temelli analiz yetenekleriyle KKTC'de trafik denetimini merkezileştirmeyi ve süreçleri otomasyona taşıyarak güvenliği artırmayı hedefliyor. Projenin hayata geçirilmesiyle trafik akışında düzen, zaman kaybında azalma ve yakıt tüketiminde düşüş bekleniyor; aynı zamanda siber güvenlik vurgusu projenin stratejik boyutunu güçlendiriyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, KKTC'de katıldığı Akıllı Ulaşım Sistemi-Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi lansman töreninde, "5 milyon dolara yakın kaynağın tahsis edildiği Akıllı Ulaşım Sistemi-Elektronik Denetim ve Akıllı Kavşak Projesi kapsamında 130 sabit ve 20 mobil olmak üzere toplam 150 yeni nesil hız tespit sistemi kurmuş olduk. Sonradan yapay zekayı entegre ettiğimiz bir sistem değil, başlangıcından itibaren yapay zeka ile tasarlanmış bir sistemden bahsediyoruz" dedi.
