Van'ın geleneksel lezzeti yeniden raflarda:
Van'ın asırlardır sofralarda yer alan otlu küp peyniri, kışlık hazırlıkların başlamasıyla tezgâhlardaki yerini aldı. Kentin tescilli lezzetleri arasında sayılan bu peynir, geleneksel yöntemlerle hazırlanıp uzun süre toprağın altında dinlendirilerek kendine has aroması ve dokusunu kazanıyor.
Hazırlık ve olgunlaşma süreci:
Üreticiler, küp peyniri üretiminde başta sirmo, mendi ve heliz olmak üzere çeşitli yerel otları kullanıyor. Köylülerin tercihlerine göre peynirin içine kekik veya pıltan gibi otlar da eklenebiliyor. Ürün, yaklaşık 6-7 ay süreyle toprağın altında dinlendiriliyor; bu süreçte peynir su kaybediyor ve ağırlıkta önemli oranda azalma oluyor. Satıcıların aktardığı örneğe göre 40 kilo olarak toprağa gömülen peynir, dinlenme sonrasında yaklaşık 30 kiloya düşüyor.
Çeşitler, tuz dengesi ve fiyatlandırma:
Van'da iki ana küp peyniri çeşidi öne çıkıyor: yaz başında çıkan salamura peyniri ve kışa hazırlık için toprağa gömülen otlu küp peyniri. Uzun dinlendirme sürecinin ardından sofralara ulaşan otlu küp peynirinin tuz oranı hakkında üreticiler, lezzetin içindeki otlardan kaynaklandığını ve tuzun ne çok yoğun ne de yetersiz olacak şekilde dengelendiğini belirtiyor. Üreticiler ayrıca, fabrikasyon ürünlerle kıyaslandığında geleneksel yöntemlerin lezzet farkı yarattığını vurguluyor.
Peynirleri köylülerden alım fiyatı olarak 600 TL civarı belirtilirken, dinlendirme sırasında meydana gelen fire maliyeti artırıyor. Son tüketiciye satış fiyatları ise genellikle kilogramı 700-800 TL arasında değişiyor. Peynir satıcısı Yunus Akçılgın, bu sürecin hem lezzeti hem de maliyeti etkilediğini ifade ediyor.
Van otlu küp peyniri, özellikle kahvaltı sofralarında beğeniyle tüketiliyor ve kışlık erzak hazırlıkları kapsamında tüketicilerin tercih ettiği yerel lezzetlerden biri olmaya devam ediyor.
Van’ın meşhur otlu küp peyniri tezgâhlardaki yerini almaya başladı
