Kış aylarında ruh sağlığında artan risk: mevsimsel depresyonu tanımak

Günlerin kısalması ve azalan güneş ışığı mevsimsel depresyonu tetikleyebilir; Dr. Yasemin Meral Öğütçü iki haftadan uzun belirtilerde destek öneriyor.

Yayın Tarihi: 18.11.2026 10:50
Güncelleme Tarihi: 18.11.2026 10:51

Kış aylarında ruh sağlığında artan risk: mevsimsel depresyonu tanımak

Kış aylarında ruh sağlığında artan risk: mevsimsel depresyonu tanımak

Günlerin kısalması, güneş ışığının azalması ve soğuyan hava, bazı kişilerde ruhsal dengede bozulmalara yol açabiliyor. İzmir Ekonomi Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi (PUAM) Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Yasemin Meral Öğütçü, sonbahar ve kış dönemlerinde artan yorgunluk, uyku hali, isteksizlik ve sosyal hayattan uzaklaşmanın mevsimsel depresyonun işareti olabileceğini vurguluyor. Uzman, belirtilerin her yıl aynı dönemde ortaya çıktığını ve iki haftadan uzun sürmesi halinde profesyonel destek alınması gerektiğini söylüyor.

Belirtiler ve tanısal noktalar:

Dr. Öğr. Üyesi Öğütçü, mevsimsel depresyonda diğer depresyon türlerinde görülen çökkün ruh hali, daha önce keyif alınan etkinliklere ilgi kaybı, enerji azalması, yorgunluk ve konsantrasyon güçlüğünün görülebileceğini belirtiyor. Ayrıca normalden daha fazla uyuma, sabahları uyanmakta güçlük çekme, uzun süre uyunmasına rağmen dinlenmemiş hissetme, iştah artışı, özellikle karbonhidratlı yiyeceklere yönelme ve kilo alma gibi belirtiler de sık rastlanan belirtiler arasında sayılıyor. Bu semptomlar günlük işleri yapmada zorlanmaya ve zihinsel toparlanma güçlüğüne neden olabiliyor.

Mevsimsel depresyon tanısı açısından önemli kriterler arasında, depresif dönemlerin en az iki yıl boyunca yılın benzer dönemlerinde ortaya çıkması ve belirli dönemlerde düzelmesi yer alıyor. Ayrıca bu iki yıllık süreçte mevsimsel olmayan depresif dönemlerin bulunmaması ve yaşam boyunca mevsimsel dönemlerin belirgin biçimde daha fazla olması tanısal değerlendirmede dikkate alınıyor. Ancak Öğütçü, bu kriterlerin kişinin destek aramasını ertelemesi gerektiği anlamına gelmediğini; belirtiler ne kadar sürerse sürsün çözüm için başvurulabileceğini belirtiyor.

Günlük yaşamda alınabilecek önlemler:

Uzman, kış dönemi etkilerini azaltmak için günlük alışkanlıklardan mümkün olduğunca vazgeçilmemesinin önemine dikkat çekiyor. Uyku düzenine özen göstermek, benzer saatlerde yatıp kalkmak ve özellikle sabah saatlerinde doğal gün ışığına maruz kalmak biyolojik ritmin düzenlenmesine yardımcı oluyor. Gün içinde dışarıda zaman geçirmek, gün ışığından yararlanmayı artırıyor ve ritmin korunmasına katkı sağlıyor.

Düzenli fiziksel aktivitenin sürdürülmesi hem fiziksel hem psikolojik açıdan fayda sağlıyor. Sosyal ilişkilerin ve keyif veren etkinliklerin devam ettirilmesi de önem taşıyor çünkü sosyal destek ruh sağlığını koruyan temel faktörlerden biri. Dr. Öğütçü, kişinin günlük yaşamında belirgin zorlanma, çökkünlük hissi veya iki haftadan uzun süren yakınmalar varsa bir ruh sağlığı uzmanına başvurmasının gerektiğini vurguluyor.

Özetle, gün ışığındaki azalma mevsimsel ritim üzerinde etkili olabilir; erken farkındalık, rutinlerin korunması ve gerektiğinde profesyonel destek, kış aylarında ruh sağlığını korumanın temel yolları olarak öne çıkıyor.

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (PUAM) MÜDÜRÜ DR. ÖĞR. ÜYESİ...

İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (PUAM) MÜDÜRÜ DR. ÖĞR. ÜYESİ YASEMİN MERAL ÖĞÜTÇÜ

Yazar
EDİTÖR

Ahmet Demir

Ben Ahmet Demir, 30 yaşındayım, İstanbul. aksiyon.com.tr Gündem ekibinin 'son dakika' uzmanıyım diyebilirsiniz. Kriz anları benim işim. En stresli anlarda soğukkanlılığımı korurum ve en hızlı, en doğru bilgiyi almak için uğraşırım. Pratik çözümler benden sorulur.