Araştırmanın kapsamı:
Bu çalışma, Kırşehirli akademisyenlerin de yer aldığı bir ekip tarafından hazırlanıp uluslararası hakemli dergide yayımlandı. Çalışmayı Prof. Dr. Mahmut Bolat, Dr. Öğr. Üyesi Arif Hüdai Köken ve Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Tevfik Ecder hazırladı. Araştırma, 'Atatürk’s kidney disease: pyelonephritis or trench nephritis? A medical and historical analysis' başlığını taşıyor ve BMC Nephrology'nin 2026, 27. cildinde, 464 numaralı makale olarak yayımlandı. Çalışma, Atatürk'ün 1909-1923 yılları arasındaki tekrarlayan böbrek rahatsızlıklarını tarihî belgeler ve dönemin tıbbi verileri ışığında karşılaştırmalı olarak ele alıyor.
İncelenen dönem ve bulgular:
Kaynak taraması kapsamında devlet arşivleri, Osmanlı ve cumhuriyet dönemi belgeleri, dönem gazeteleri, hekim raporları, hatıratlar ve bilimsel yayınlar kullanıldı. Araştırmacılar, Atatürk'ün belgelerde yer alan böbrek ağrıları, ateş, halsizlik ve idrar yolu enfeksiyonları gibi belirtilerini dönem tıbbi bilgileriyle karşılaştırdı. Çalışmada özellikle 1911 Trablusgarp, 1915 Çanakkale, 1918 Viyana-Karlsbad, 1919 Havza, 1920 Ankara ve 1922 Batı Cephesi dönemlerindeki sağlık kayıtları incelendi.
Çalışmanın yorumu ve sınırlılıkları:
Yazarlar, elde edilen bulguların hem pyelonefrit (pyelonephritis) hem de savaş koşullarına bağlı olarak tanımlanan 'siper nefriti' (trench nephritis) ile uyumlu olabileceğini değerlendirdi. Ancak araştırma, tarihî kayıtların eksik ve sınırlı olması nedeniyle kesin bir teşhise ulaşılamayacağını vurguluyor. Çalışma, tarih ve tıp disiplinlerini bir araya getirerek Atatürk'ün sağlık öyküsüne tıbbi bir perspektif kazandırdı ve nefroloji literatürüne uluslararası bir katkı sundu.
TIP TARİHİ DOKTOR ÖĞRETİM ÜYESİ ARİF HÜDAİ KÖKEN
