kırmızı LED dönüşümü sonuçları:
Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş. (AEDAŞ) ile Kıyı Koruma Derneği (DEKAFOK) iş birliği, Manavgat ilçesinin Side ve Sorgun sahillerinde uygulanan kırmızı LED aydınlatma dönüşümüyle somut sonuçlar verdi. Nisan ayında devreye alınan çalışma sayesinde, bölgedeki 95 yuvadan çıkan 5 bin 500’den fazla caretta caretta yavrusu yönlerini kaybetmeden denize ulaştı.
uygulamanın kapsamı:
Yaklaşık 1 kilometrelik sahil bandındaki sokak aydınlatmalarında gerçekleştirilen teknolojik ve renk değişikliği, klasik sarı ve beyaz ışıkların yerine özel kırmızı LED armatürlerin yerleştirilmesini kapsadı. Proje, ilgili kamu kurumlarından alınan özel izinler doğrultusunda trafik emniyeti ve sürüş güvenliği kriterleri gözetilerek planlandı; böylece sahil hattındaki aydınlatma ihtiyacı ortadan kaldırılmadan, ışığın niteliği değiştirildi.
insan ve doğa uyumunda örnek model:
DEKAFOK Başkanı Seher Akyol uygulamanın hem çevresel hem de toplumsal açıdan örnek olduğunu vurguladı. Akyol, "Bu sezon 5 bin 500’den fazla caretta caretta yavrusunun güvenle denize ulaşmasına katkı sağladık" diyerek her kurtarılan yavrunun türün geleceği için hayati önem taşıdığını hatırlattı. Akyol ayrıca, "2025 yılından bu yana sürdürdüğümüz görüşmelerin ardından, Nisan ayında Türkiye genelinde bir ilk olan uygulamayı hayata geçirdik" ifadelerini kullandı.
çalışmanın teknik ve çevresel gerekçesi:
Deniz kaplumbağalarının yumurtadan çıktıktan sonra denize yönelirken kullandıkları doğal ışık kaynakları, yapay ve parlak aydınlatmalar tarafından gölgelenebiliyor. Sarı ve beyaz ışıklar yavruların karaya yönelmesine neden olurken, kırmızı LED aydınlatma bu olumsuz etkiyi azaltmayı hedefliyor. Proje sayesinde yavruların ay ışığının rehberliğinde denize yönelmesi ve yapay ışıklara saplanmalarının önüne geçildi.
protokol ve sürdürülebilir hedefler:
Uygulamanın sahada elde ettiği başarı sonrası AEDAŞ ve DEKAFOK koruma protokolüne imza attı. AEDAŞ Genel Müdürü İlkay Baydar da projenin çevresel koruma ile insan yaşamının ihtiyaçlarını birlikte değerlendirdiğine dikkat çekti. Baydar, sahil hattında aydınlatma ihtiyacını ortadan kaldırmadan ışığın niteliğinin değiştirilmesiyle hem sürüş güvenliğinin sağlandığını hem de deniz kaplumbağalarının doğal yönelimlerinin desteklendiğini belirtti.
Proje, sadece bu iki sahille sınırlı kalmayıp başka kıyı bölgelerine örnek teşkil etmesi hedefiyle tasarlandı. Sahadan elde edilen sonuçlar, doğru planlanan ve bilimsel yaklaşımla uygulanan çalışmaların doğanın korunmasıyla insan ihtiyaçlarını bir arada gözetebileceğini gösteren somut bir model sundu.
AEDAŞ VE DEKAFOK TARAFINDAN SİDE VE SORGUN SAHİLLERİNDE UYGULANAN KIRMIZI LED AYDINLATMA SAYESİNDE, BÖLGEDE BULUNAN 95 YUVADAN ÇIKAN 5 BİN 500’DEN FAZLA CARETTA CARETTA YAVRUSU DENİZLE BULUŞTU.
