Kentsel dönüşüm kararı ve belediye açıklaması:
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Alemdar, ekim ayında yaptığı açıklamada Adapazarı merkezindeki tarihi Katlı Pazar yerinin kentsel dönüşüm kapsamına alınacağını duyurdu. Alemdar, "Bu şehrin tamamını dönüştürmek durumundayız. Bunun için topyekun bir seferberlik ilan etmemiz lazım. Katlı Pazar yeriyle ilgili şunu net bir şekilde ifade etmeliyim ki Gar Meydanı ile Mithatpaşa İstasyonu arasının yer altına alınmasıyla birlikte Katlı Pazar yerinde kesinlikle kentsel dönüşüm olacak" ifadelerini kullandı.
Pazarın tarihi ve ekonomik ağırlığı:
1991 yılında Ünal Ozan tarafından hizmete açılan yapı, Adapazarı'nın merkezinde şehir ticaretinin önemli ayaklarından biri oldu. Uzun yıllardır pazarda esnaflık yapan Yusuf Onbaşıoğlu ise bazı anılarında mekânı 1992 yılına atfetse de, pazarın kentin ticaret hafızasında yer ettiği ortak kanaati korunuyor. Onbaşıoğlu'nun verdiği rakamsal bilgiler pazarın ölçeğini gözler önüne seriyor: yaklaşık 850 dükkan, tahmini 700 esnaf ve tedarik zinciri ile beraber şehirde doğrudan veya dolaylı olarak geçim sağlayan yaklaşık 20 bin kişi.
Onbaşıoğlu, yapının açıldığı dönemdeki kurumsal işleyişe de dikkat çekti: "Allah Ünal Ozan’dan razı olsun. Yattığı yeri cennet etsin. Mükemmel bir yerde mükemmel bir kurumsal bir bina kurdu." Esnaf, geçmişte binaların hijyen kurallarına göre düzenli yıkandığını ve dükkan açma yetkisinin daha sıkı denetlendiğini belirtiyor.
Sosyalleşme merkezi olarak katlı pazar:
Pazar yeri esnafı için mekan yalnızca ticaretin yapıldığı bir alan değil; aynı zamanda toplumun nabzının tutulduğu ve günlük ilişkilerin kurulduğu bir sosyalleşme merkezi. Onbaşıoğlu, bu yönü şu sözlerle özetliyor: "Burası sosyalleşmenin ve esnaf ile muhabbet etmenin önemli bir boyutu." Kendi yaşam öyküsünü pazarda kurduğunu söyleyen Onbaşıoğlu, iki oğlunun geçimini buradan sağladığını vurguluyor.
Esnafın eleştirisi, modern market zincirlerinin insan ilişkilerini zayıflattığı yönünde. Onbaşıoğlu, AVM ve büyük marketlerin alışveriş deneyimini mekanikleştirdiğini, müşterilerle birebir muhatap olma ve gündelik gözlemlerle şekillenen esnaf bilgisinin öneminin kaybolduğunu belirtiyor: "Bugün bir alışveriş merkezine gidip boş boş gezersin... Burası öyle değil. Burası sosyalleşmenin, esnaf ile muhabbet etmenin çeşitli ürünler görmenin çok önemli bir boyutu."
Belediyenin kentsel dönüşüm planlarıyla birlikte pazarın fiziksel yapısında önemli değişiklikler yaşanması bekleniyor. Esnaf, bu dönüşüm sürecinde mekanın hem ticari hem de kültürel işlevlerinin korunmasına dair beklentilerini ve kaygılarını dile getiriyor; karar sürecinin ilerleyen aşamalarında taşınma, kira ve işleyiş düzenlemeleri gibi konuların nasıl ele alınacağı merak konusu.
KATLI PAZAR BİNASI HAVADAN GÖRÜNTÜLENDİ