Kene tutunmasından sonra KKKA belirtileri genellikle 3-7 günde ortaya çıkıyor
Bozok Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şebnem Eren Gök, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) vakalarının yaz aylarında arttığını, hastalığın kaynağında virüs taşıyan kenelerin insanları ısırmasının bulunduğunu belirtti. Tarım, hayvancılık yapanlar ile kır gezileri, piknik ve doğa yürüyüşleri sırasında kırsal alanlara çıkanların risk altında olduğu bildirildi.
Hastalığın başlangıcı ve seyri
Prof. Dr. Gök, hastalığın çoğunlukla yüksek ateş, halsizlik, bulantı, kusma ve iştahsızlık gibi belirtilerle başladığını, ilerleyen olgularda kanamalarla seyredebildiğini ve ölüme kadar gidebilen tablolar oluşturabileceğini açıkladı. Hastalığın spesifik bir tedavisi olmadığını, yaklaşımlarının destek tedavisi üzerine kurulu olduğunu kaydetti.
Tanı ve başvuru zamanlaması
KKKA açısından erken tanının önemine vurgu yapan Gök, kene tutunmasından sonra 3 ile 7 gün içinde klinik tablonun ortaya çıktığını ve şüphe durumunda, belirti olsun ya da olmasın sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini belirtti. Yapılan temel kan tetkiklerinin hastalık hakkında ön bilgi verdiği, bulgulara göre hastaların tekrar kontrol çağrıldığını söyledi.
Korunma ve keneyi çıkarmada dikkat edilmesi gerekenler
Gök, kırsal alana çıkarken açık renk giysiler giyilmesini, pantolon paçalarının çorap içine alınmasını ve uzun manşetli gömleklerin tercih edilmesini önerdi. Kenelerin uçmadığını, zıplamadığını, yürüyerek kişiye geçtiğini belirterek açık renk giysilerin koyu renkli keneyi fark etmeyi kolaylaştırdığını anlattı.
Kenenin yerleşmesi için yaklaşık 12-24 saat gerektiğini aktaran Gök, dönüşte üstlerin çıkarılıp vücut ve giysilerin kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Tutunan bir kene varsa en kısa sürede çıkarılması, çıplak elle dokunulmaması gerektiğini vurguladı. Keneyi çıkarmak için naylon poşet veya bezle çekme yönteminin tercih edilebileceğini; hayvanı strese sokacak, üzerine sıvı sabun veya zeytinyağı sürme, çakmakla yakma gibi uygulamalardan kaçınılması gerektiğini belirtti. Bu tür uygulamaların keneden daha fazla virüs salgılanmasına yol açabileceği uyarısını yaptı.
Hayvan besleyenler için ek uyarı
Hayvanların üzerindeki kenelerin çıplak elle çıkarılmaması gerektiğini söyleyen Gök, kenenin ezilmesi ve kanının cilt çatlaklarından geçmesinin bulaşma riskini artırabileceğini ifade etti. Hayvan yetiştiricileri ve çiftçilere, hayvanlar üzerinde kene görüldüğünde dikkatli davranmaları önerildi.
Özetle, Prof. Dr. Şebnem Eren Gök, kene maruziyetinde 3-7 gün içinde KKKA belirtilerinin görülebileceğini, erken başvurunun hastanın şansını artırdığını ve korunma ile doğru çıkarma yöntemlerinin bulaşmayı azaltmada kritik olduğunu belirtti.
PROF. DR. ŞEBNEM EREN GÖK, KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİ VİRÜSÜNÜN BELİRTİLERİNİN, KENE TUTUNDUKTAN 3-7 GÜN SONRA ORTAYA ÇIKTIĞINI SÖYLEDİ.
