Mağarada süren gelenek:
Gaziantep Şahinbey'de 76 yaşındaki Mehmet Ali Macık, nemi yüksek mağaralarda, el yapımı ahşap tezgâhların başında kendir ipi üretiyor. Babasından öğrendiği bu mesleği 67 yıldır kesintisiz sürdüren Macık, üretimini eski usul yöntemlerle gerçekleştiriyor. Kullanılan tezgâhlar yerel dilde "çıkrık" olarak anılıyor ve ipliklerin dokusu ile dayanıklılığı mağara koşullarının nemli ortamı sayesinde korunuyor.
Üretim yöntemi ve kullanım alanları:
Macık, el emeğiyle hazırladığı kendir iplerini; file, hamak, balık ağı yapımı ile tütün ipi, köşker ipi ve hamal ipi gibi amaçlarda kullanıldığını belirtiyor. Ayrıca hayvanları bağlamada da tercih edilen bu iplikler, geleneksel üretimin korunduğu küçük ölçekli emek yoğun bir sürecin sonucu olarak ortaya çıkıyor. Mağaranın nemli iklimi, ipliklerin daha düzgün ve kaliteli olmasını sağlıyor.
Teknolojiyle yarışmayan bir ustalık:
Mesleğin günümüzde giderek azaldığını vurgulayan Macık, "mesleğin son ustasıyım" diyerek üretimi sürdürme nedenini özetliyor. Makineleşme, üretim hacmini önemli ölçüde artırırken, küçük atölyelerdeki el üretimi azaldı; Macık burada günde veya parti halinde yaklaşık 30 kilogram iplik üretebildiğini, makinelerin ise 200-300 kilogram aralığına çıktığını aktarıyor.
Ustanın hedefi, babasından aldığı bilgiyi genç kuşaklara aktarmak. Ancak öğrenmek isteyenlerin eksikliği ve makineleşmenin cazibesi nedeniyle öğretme çabaları şu ana dek sonuç vermedi. Yine de Macık, üretime devam ederek yüzlerce yıllık bu zanaatın tamamen yok olmasını engellemeye çalışıyor.
Üretilen iplikler, Gaziantep'in tarihi çarşısındaki Almacı Pazarı esnafı aracılığıyla Türkiye'nin çeşitli illerine gönderiliyor. Macık, küçük ölçekli bu ticaret kanalının, el emeği ürünlerin yaşatılmasında önemli rol oynadığını belirtiyor ve aynı tezgâhın başında çalışmaya devam ediyor.
ŞAHİNBEY İLÇESİNDE YAŞAYAN 76 YAŞINDAKİ MEHMET ALİ MACIK, KAYBOLMAYA YÜZ TUTAN MESLEKLER ARASINDA YER ALAN KENDİRCİLİK MESLEĞİNİ 67 YILDIR SEVEREK YAPIYOR.
