Dorak yoğurdunu yaşatan çift:
Yozgat'ın Çandır ilçesinde yaşayan girişimci Mustafa ve Adeviye Kır çifti, unutulmak üzere olan yöresel bir lezzeti yeniden piyasaya kazandırdı. Kayseri'den temin edilen taşlardan ustalarca oyulan doraklarda aylarca bekletilen yoğurt, hem üretim sürecinin zahmeti hem de kendine özgü tadı ile dikkat çekiyor.
Üretim süreci ve yöntemler:
Çiftin anlattığına göre üretim, sütün yağlı kısmının ayrılmasıyla başlıyor ve ayrılan süt pişirilip yoğurt haline getiriliyor. Bir gün dinlendirilen yoğurt tuzlandıktan sonra Kayseri taşı ile hazırlanmış dorak taşlarının içine konuyor. Yoğurdun suyunu çekmesiyle birlikte üzerine yeni yoğurt ekleniyor; dorak dolduktan sonra kapatılarak mahzende bekletiliyor. Ürün yaklaşık 4-5 ay dorak içerisinde kaldıktan sonra suyunu tamamen çekiyor ve paketleniyor.
Üretim yoğun emek gerektiriyor: çift, yaklaşık 400 litre sütten elde edilen yoğurdun karşılığında yaklaşık 40 kilo dorak yoğurdu elde edilebildiğini belirtiyor. Hazırlanan yoğurt farklı şekilde tüketiliyor; isteyenlere doğrudan sunuluyor, istemeyenlere ise bohça veya beze içine koyularak börek türünde de hazırlanıyor.
Ticarileşme, zorluklar ve korunma talebi:
Mustafa Kır, dorak yoğurdunun geçmişte anneler ve ebeler tarafından yapıldığını, ancak dorak ustalarının azalması ve üretimin zahmetli olması nedeniyle üretimin büyük ölçüde kaybolduğunu söylüyor. Çift, ürünü yeniden piyasaya sunduklarını, soğuyan havalarda mahzenlerde üretimi gerçekleştirdiklerini ve sonrasında ürünleri derin dondurucuda muhafaza ettiklerini paylaşıyor. Ürün genellikle 1 kilogramlık paketler halinde satışa sunuluyor.
Üretimin maliyetli ve el emeği yoğun olduğunu vurgulayan Mustafa Kır, dorak yoğurdunun yöreye özgü bir ürün olduğunu ve korunması gerektiğini belirtiyor. Yetkililerden destek isteyerek ürün için coğrafi işaret başvurusu yapmak istediklerini ifade etti. Çift, bu geleneksel lezzetin kaybolmasını önlemek ve üretimini sürdürülebilir hale getirmek için desteğe ihtiyaç duyduklarını söylüyor.
Çandır'da sürdürülen bu çalışma, hem yerel mutfak mirasının hatırlanmasına hem de el emeği ürünü bir gıdanın yeniden ekonomik değere dönüşmesine örnek teşkil ediyor. Dorak yoğurdunun tarif ve hazırlık sürecindeki incelikler ile Kayseri taşının rolü, ürünün karakterini belirleyen başlıca unsurlar olarak öne çıkıyor.
MUSTAFA KIR VE ADEVİYE KIR, DORAK YOĞURDUNUN YAPIMINI ANLATTI.
