Kars'ta Kavılca ununa ilgi artıyor
Anadolu'nun en eski buğday türlerinden biri olan ve Kars'ta yetiştirilen Kavılca buğdayından elde edilen Kavılca unu, son yıllarda sağlıklı beslenmeye yönelen tüketicilerin dikkatini çekiyor. Doğal üretim süreci, lezzeti ve besin zenginliğiyle öne çıkan ürün, hem tüketici tercihleri hem de yerel üreticilerin ekonomik durumu üzerinde etkili oluyor.
Üretim ziyareti ve yerel aktörlerin değerlendirmesi
Kars’ın Susuz ilçesine bağlı İncesu köyünde Kavılca unu üretimi yapan Bülent Pezük'ü, Kaymakam Muhammed Emin Tutal, beraberindeki İlçe Tarım ve Orman Müdürü Gülten Özşirvan ve İncesu köyü muhtarı Abdulkadir Eker ziyaret etti. Kaymakam Tutal, üretim süreci ve üreticinin deneyimleri hakkında bilgi aldı ve çalışmalarında kolaylık diledi.
Besin değeri, kullanım alanları ve sağlık özellikleri
Kavılca buğdayı, genetiği değişmemiş ata tohumları arasında yer alıyor; buğdayın yaklaşık 13 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu ifade ediliyor. Taş değirmenlerde öğütülerek elde edilen un, katkı maddesi içermemesi ve geleneksel yöntemlerle üretilmesi nedeniyle besin değerini koruyor.
Kavılca unu lif, protein, mineral ve antioksidan açısından zengin olup, düşük glisemik indekse sahip olması nedeniyle kan şekerini dengelemeye yardımcı olabiliyor. Bu özellikleriyle özellikle diyabet hastaları ve sağlıklı beslenmeyi tercih edenler tarafından tercih ediliyor. Ayrıca daha düşük gluten oranı nedeniyle sindirimi kolaylaştırdığı ve mide-bağırsak hassasiyeti olanlar için uygun bir alternatif sunduğu belirtiliyor.
Kendine has aroma ve yoğun tadı sayesinde Kavılca unu; ekmek, erişte, mantı, kek ve kurabiye gibi çeşitli ürünlerde kullanılıyor. Geleneksel taş değirmen uygulamaları, unun lezzetini ve besin değerini muhafaza etmesine katkı sağlıyor.
Yerel ekonomi ve kültürel miras
Kavılca buğdayına yönelik ilginin artması, Kars’taki üreticilere ekonomik katkı sağlıyor. Üreticiler, Kavılca tarımının yaygınlaşmasıyla ata tohumlarının korunacağı ve bölge ekonomisinin güçleneceği görüşünde. Sağlıklı ve doğal ürünlere yönelimin arttığı günümüzde, Kars’ın kadim mirası Kavılca unu sofralardaki yerini giderek sağlamlaştırıyor.
Öne çıkan noktalar: Kavılca unu doğal üretim, yüksek besin değeri, düşük glisemik indeks ve geleneksel taş değirmen uygulamalarıyla dikkat çekiyor; yerel üreticilere ekonomik katkı sağlıyor.
KARS’TA KAVILCA UNUNA YOĞUN İLGİ(KARS-İHA)
