Karayolu Taşıma Yönetmeliği değişti: Otobüs biletlerinde harekete 12 saate kadar tam iade zorunlu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde sektörel ihtiyaçlar, dijitalleşme hedefleri ve operasyonel verimlilik doğrultusunda kapsamlı değişiklikler yapıldığını açıkladı. Değişiklikler 16 Mayıs tarihli Resmi Gazete'de yayımlandı.
Yolcu hakları ve bilet uygulamaları
Bakanlık tarafından getirilen en önemli düzenlemelerden biri, şehirler arası otobüslerde bilet iptallerine ilişkin. Artık hareket saatine 12 saat kalana kadar yapılan iptallerde tam ücret iadesi zorunlu olacak. Ayrıca sefer başlayana kadar açık bilet düzenlenmesi uygulaması hayata geçirilecek. Otobüs firmalarının ücret tarifelerini Bakanlığa önceden bildirme imkanı tanınırken, firmalar azami 1 ay sonrasına kadar geçerli tarifeleri sisteme tanımlayabilecek ve gerekirse 10 gün içinde düzeltme başvurusu yapabilecekler.
Terminaller ve mevsimlik işçi taşımacılığı
Terminallerde yaşanan yoğunlukların önüne geçmek amacıyla, terminalde yer bulunamaması halinde yerel makamlarca tahsis edilen veya gösterilen alanların kullanılabilmesine ilişkin yasal altyapı oluşturuldu. Mevsimlik tarım işçilerinin taşınmasında ise D3 yetki belgesi sahiplerinin yalnızca kendi tarım alanlarında çalışacak mevsimlik işçileri taşımasına imkan tanındı.
Dijital dönüşüm: UETS ve veri iletimi
Karayolu taşımacılığında dijital tebligat adımı olarak, tüm yetki belgesi sahipleri için Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) zorunlu hale getirildi. UETS zorunluluğu 1 Ocak 2027 itibarıyla devreye alınacak. Ayrıca kalkış veya varış noktası büyükşehir olan ve tarifeli faaliyet gösteren D4 yetki belgeleri için U-ETDS veri iletim zorunluluğu kaldırıldı.
Uluslararası lojistik ve yetki belgesi düzenlemeleri
Uluslararası lojistik işletmeciliği için aranan 3 yıllık tecrübe şartında, dayanak olan yetki belgelerinin geçmiş geçerlilik süreleri de hesaplamaya dahil edilecek. Yetki belgesi devir işlemlerinde mesleki yeterlilik şartının sağlanma süresi 45 günden 60 güne çıkarıldı.
Kurye ve kargo taşımacılığına ilişkin yükümlülükler
Kargo taşımacılığı yetki belgesine sahip taşımacılar kurye gönderisi taşıdıklarında kurye yükümlülüklerine uygun faaliyet göstermek zorunda olacak. Buna ek olarak SRC Kurye ve Kurye Faaliyet belgelerinin teminine ilişkin süre 1 Ocak 2027'ye kadar uzatıldı. Ayrıca 2013 model ve öncesi otomobillerin B2 ve D2 belgelerine ilavesine ilişkin süre uzatımı sağlandı.
Diğer sektörel düzenlemeler
Ev eşyası taşımacılığında yalnızca kamyonetle taşımacılık yapmak isteyenler için azami 1 kamyonet sınırı getirildi. Turizm amaçlı yolcu taşımacılığında otomobil kullanımına ilişkin düzenlemeler yapılırken, Yerli Malı Belgesi'ne sahip otomobiller için teşvik mekanizması devreye alındı. Engelli ve diyaliz hastalarını tek taşıtla taşıyan D2 belgeli taşımacıların mesleki yeterlilik şartından muaf tutulacağı, fiili taşıma imkanı bulunmayan taşımacılar için de ODY-ÜDY şartının aranmayacağı belirtildi. Muayenesi bulunmayan taşıtların, yetki belgesine kayıtlı olsalar dahi trafik güvenliği gerekçesiyle yurtdışına çıkışına izin verilmeyeceği vurgulandı.
Kademeli ceza sistemi
Kuralsız ve kayıt dışı taşımacılığın önüne geçmek amacıyla kademeli ceza sistemi getirildi. Buna göre ilk ihlalde 21.333 TL, ikinci ihlalde 42.666 TL, üçüncü ihlalde 106.665 TL, dördüncü ihlalde 213.330 TL idari para cezası uygulanacak; beşinci ihlalde ise yetki belgesi iptal edilecek. Terminal işletmeciliğinde geçerli belge olmadan faaliyet gösterilmesinin de engelleneceği ifade edildi.
Bakanlık, yapılan düzenlemelerle karayolu taşımacılığında hizmet kalitesinin artırılmasını, uygulama birliğinin güçlendirilmesini ve dijitalleşmenin merkezde olduğu bir dönemin başlatılmasını hedeflediklerini belirtti.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI ABDULKADİR URALOĞLU
