Kara Fatma'nın hazin yaşamı: üsteğmen Fatma Seher'in mücadelesi ve son yılları

Milli Mücadele kahramanı Kara Fatma, Batı Cephesi'nde 300 kişilik birliğe komuta etti; savaş sonrası yoksulluğa düştü ve 1955'te Darülaceze'de hayatını kaybetti.

Yayın Tarihi: 26.06.2026 13:07
Güncelleme Tarihi: 26.06.2026 13:07

Kara Fatma'nın hazin yaşamı: üsteğmen Fatma Seher'in mücadelesi ve son yılları

Kara Fatma'nın yaşam öyküsü

Kara Fatma lakabıyla tanınan Üsteğmen Fatma Seher, Milli Mücadele döneminde cepheden cepheye koşan ve Türk kadınının kurtuluş mücadelesine katkısını simgeleyen isimlerden biri oldu. Hayatı, savaştaki aktif rolü ile sonrasındaki yoksulluk arasında çarpıcı bir tezat oluşturuyor.

cephe yılları

Mondros Ateşkes Antlaşması sonrasında başlayan bağımsızlık mücadelesinde Fatma Seher, Mustafa Kemal tarafından hem “Kara” lakabı hem de üsteğmen rütbesi ile onurlandırıldı. 300 kişilik birliğiyle Batı Cephesinde yer aldı; askerlerle birlikte yemek pişirdi, yaralarını sardı ve gerektiğinde savaştı. Mücadelenin zorlu koşullarında, kadınların verdiği katkıya canlı bir örnek teşkil etti.

savaş sonrası yoksulluk ve toplumun tepkisi

Savaşın ardından kendisine üsteğmenlik maaşı bağlandı; Fatma Seher bu maaşı “Ben vatanım için savaştım, para için savaşmadım” diyerek Kızılaya bağışladı. Buna rağmen savaş sonrası dönemde yaşam koşulları ağırlaştı. Yeğeni Küçük Fatma (çatışmada elini kaybetmiş ve akli dengesi bozulan) ile onun çocuklarını sahiplendi, ancak İstanbul'da iş bulamadı ve barınma sorunu yaşadı.

1933'ün ilk aylarında, Cumhuriyet Halk Fırkası iktidarı döneminde iş bulamayınca Galata'daki Rus Manastırına sığınmak zorunda kaldı ve sefalet içinde bir odada yaşamaya başladı. Gazeteci Mekki Sait Esen tarafından manastır odasında bulunup röportajının yayımlanması, halk arasında büyük tepki yarattı. Bu tepkinin ardından bazı kurumlar ve Kızılay düzenli gıda ve maddi yardım sağlamaya başladı.

son yılları ve mirası

Uzun süren desteğin ardından Demokrat Parti iktidarında, 1954'te TBMM tarafından çıkarılan özel bir kanunla kendisine aylık bağlandı. Ancak anılan onurların ve adına yapılan marşların, dikilen heykellerin gölgesinde geçen yoksul bir yaşam, Fatma Seher'in hayatının trajik bir boyutu olarak kayda geçti.

Fatma Seher, 2 Temmuz 1955'te İstanbul Darülaceze'de 67 yaşında vefat etti. İsmi, Milli Mücadele'nin kadın kahramanları arasında sayılmaya devam ediyor; yaşam öyküsü ise hem kahramanlığı hem de savaş sonrası toplumsal ihmali hatırlatıyor.

Milli Mücadele Kahramanı Kara Fatma'nın hazin öyküsü

Milli Mücadele Kahramanı Kara Fatma'nın hazin öyküsü

Yazar
EDİTÖR

Ayşe Yıldız

Ben Ayşe Yıldız, 29 yaşındayım. aksiyon.com.tr'nin başkent muhabiriyim. Tahmin edeceğiniz gibi Ankara'da yaşıyorum. Bürokrasi ve diplomasi trafiğini takip ediyorum. Bağlantılarım güçlüdür, resmi dili iyi bilirim ve kulis bilgilerini ilk ben alırım.