Kangal Termik Santrali'nin külü Mağara ve Hamal köylerinde sağlık ve yaşamı zorluyor
Sivas’ın Kangal ilçesinde, Torku iştiraki Konya Şeker tarafından işletilen Kangal Termik Santralinin açıkta biriktirilen küllerinin çevre köylerde yarattığı etkiler, yerel yaşamı ve sağlığı olumsuz etkiliyor. Kül yığınları özellikle Hamal ve Mağara köylerini ağır biçimde etkiledi.
Köylerde gözlemlenen etkiler
Hamal köyünde 300 haneden 30 haneye düşen yerleşim; köy sakinlerinin artan kanser vakalarını santralde kullanılan kömüre ve kalan küle bağlamasına neden oldu. Yaklaşık 30 köyün etkilendiği kül birikintilerinden en çok etkilenen ikinci köy olarak belirtilen Mağara köyünde, son yıllarda özellikle gırtlak kanseri ve solunum yollarına bağlı ölümlerde artış olduğu aktarılıyor.
Köye yaklaşık 1 km mesafedeki kül dağının köyü sarmalayan diğer tepeleri aştığı, rüzgârlı havalarda nefes almanın güçleştiği, ağaçların meyve vermediği, 30 haneli köyden sadece birkaç hanenin kaldığı belirtiliyor. Kış aylarında köylerini terk edenlerin yazın sadece birkaç gün kalabildiği ifade ediliyor.
Hatun Kahveci adlı köy sakini, 1979’da Mağara köyüne gelin geldiğinde köyün "cennet gibi" olduğunu, şimdi ise "köy demeye bin şahit gerektiğini" söylüyor: "Her yanı meyve acıydı, bağ bahçeydi. Köyümüz kalabalıktı, iki öğretmen vardı. ... Bütün köyün 3’te 2’si kanser. Bu kül bizi mahvetti. Rüzgârlı havalarda pencere açamıyoruz, nefes alamıyoruz. Karın üstünde 4 parmak kül olursa bu yaşantıya ne diyebilirsin? O kadar müracaat edildi. Hiç kimse de ilgilenmedi."
Serkan Karadeniz ise durumu "Bu kül dağı köyümüzde hayatı bitirdi" sözleriyle özetleyerek, "Ürettiğimiz ürünün yarısını alamıyoruz... 60’a yakın köy etkileniyor. En çok Hamal köyü ve bizim köyümüz etkileniyor. Kanser, koah gibi solunum yolu hastalıkları çok fazla. Artık bizim köyde normal ölüm kalmadı" diye konuştu.
Santralin geçmişi ve kül birikimi
Kangal Termik Santrali, 8 Şubat 2013 tarihinde özelleştirilerek Torku’nun iştiraki Konya Şeker'e devredildi. Santralın yıllık üretim gücü 1.908.229 MWh olarak kaydedildi. 1 Ocak 2020'de, filtre şartlarını sağlayamadığı gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan talimatıyla üretimi durdurulan santralde, bacalarda gerekli filtreleme işlemleri tamamlandıktan sonra 30 gün sonra tek türbinde, 6 ay sonra tam kapasite üretime yeniden başlandı.
Santralde kullanılan kömürlerin atığı olan küller, çevre köy sınırları içinde açıkta biriktirildi. Yıllar içinde oluşan kül yığınları rüzgârlı havalarda çevreye yayılmakta ve köyleri tehdit etmeye devam etmektedir.
Öne çıkan noktalar: Küllerin köylerde yaratığı sağlık sorunları ve göç, tarımsal üretim kaybı, yerel tanıkların aktardığı kanser ve solunum hastalıklarındaki artış ile santralin 2020’de filtre şartları nedeniyle geçici olarak durdurulup kademeli olarak üretime dönmesi.
TORKU’NUN İŞTİRAKİ OLDUĞU KONYA ŞEKER TARAFINDAN İŞLETİLEN KANGAL TERMİK SANTRALİ’NE AİT KÜL DAĞININ BOYU KÖYÜ SARAN TEPELERİ AŞTI, NORMAL ÖLÜMLERİN UNUTULDUĞU KÖYDE AĞAÇLAR ARTIK MEYVE VERMİYOR
