Toplantının ana hatları:
Türkiye-Irak İş İnsanları ile Yuvarlak Masa Toplantısı, iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkileri güçlendirmeyi amaçlayan kapsamlı gündemiyle gerçekleştirildi. Toplantıya bakanlar, üst düzey kamu yetkilileri, iş dünyası kuruluşlarının temsilcileri ve iş insanları katıldı. Ele alınan başlıca konular arasında karşılıklı yatırım imkânları, müteahhitlik hizmetleri, özel sektör iş birliği ve Kalkınma Yolu Projesi yer aldı.
Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, Türkiye ve Irak arasında güçlü tarihi ve kültürel bağlar bulunduğunu vurgulayarak 2024 ve 2025 yıllarında toplam 39 anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandığını bildirdi. Hüseyin, sanayi, altyapı, enerji ve ulaştırma gibi alanlarda Türkiye nin önemli birikime sahip olduğunu, Irak ın ise petrol, doğal kaynaklar ve madenler bakımından geniş yatırım fırsatları sunduğunu dile getirdi.
ticaret hacmi, engeller ve hedefler:
Bakan Hüseyin, Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin petrol ve petrol ürünleri hariç yaklaşık 14,6 milyar dolar seviyesine ulaştığını açıkladı ve bu rakamın artırılmasının hedeflendiğini kaydetti. Ticaretin önündeki başlıca engeller olarak sınır kapılarının yetersizliği, banka transferlerinde yaşanan sorunlar ve Türk yatırımcıların Irak taki ikamet işlemlerindeki güçlükler gösterildi. İkamet sorununa ilişkin olarak yatırımcılara giriş vizesi verilmesi yönünde adımlar atıldığı belirtildi. Ayrıca Irak, ulaşım bağlantılarını artırmak için Suriye üzerinden alternatif kara koridorlarını değerlendirmeyi gündeme aldı.
Hüseyin, Türk şirketlerinin 2025 yılına kadar Irak genelinde toplam 36,6 milyar dolar değerinde bin 145 proje gerçekleştirdiğini, bunun da Irak ı Türk müteahhitlik firmaları açısından dünyanın en büyük üçüncü pazarı haline getirdiğini vurguladı.
su projeleri ve uygulama takvimi:
Toplantıda su iş birliği öne çıkan alanlardan biri oldu. Irak Bakanlar Kurulu nun Türkiye ile su alanında imzalanan çerçeve anlaşmanın hayata geçirilmesine ve projelerin finansman mekanizmasının yürürlüğe konulmasına ilişkin karar aldığı bildirildi. Bakan Hüseyin, uygulamanın Eylül ayı başında başlayacağını ve kararın ardından ilgili teknik şirketlerin projeleri gerçekleştirebileceğini açıkladı. Bu yaklaşımın benzer şekilde diğer sektörlere de yaygınlaştırılmasının değerlendirildiği ifade edildi.
Hüseyin, su meselesinin karşılıklı çıkarlar, bilimsel iş birliği ve modern teknolojilere yatırım temelinde yönetilmesi gerektiğini belirterek iki ülke halkının su ve gıda güvenliğine katkı sağlamayı amaçladıklarını kaydetti.
kalkınma yolu, enerji ve ortak yatırım çağrısı:
Irak Ticaret Bakanı olarak toplantıda adı geçen Mustafa Nazar Juma ise Türk ve Iraklı iş insanlarını ortak yatırım yapmaya çağırdı. Bakan, amaçlarının yalnızca ticaret hacmini artırmak değil, aynı zamanda sanayi, tarım, enerji, ulaştırma ve hizmet sektörlerinde kalıcı yatırım ortaklıkları kurmak olduğunu söyledi. Irak hükümetinin mevzuat değişiklikleri ve idari işlemlerde kolaylaştırmalar yaparak yatırım ortamını cazip hale getirmeye çalıştığı vurgulandı.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı ile ilgili olarak Fuad Hüseyin, Irak petrolünün Türkiye üzerinden kesintisiz taşınmasını ve akışın sürmesini güvence altına alacak geçici protokolün mümkün olan en kısa sürede imzalanmasını hedeflediklerini belirtti ve bu süreçte Türk şirketlerinin rol almasını beklediklerini ifade etti.
Irak Ticaret Bakanı olarak toplantıda söz alan Mustafa Nizar El-Ani ise Kalkınma Yolu Projesi ni vurgulayarak 'Kalkınma Yolu yalnızca bir ulaştırma projesi değil, Körfez’i Türkiye üzerinden Avrupa ve Afrika’ya bağlayacak bütünleşik bir ekonomik vizyondur' dedi. El-Ani, projenin bölgeyi küresel bir lojistik ve ticaret merkezine dönüştüreceğini, mal hareketini kolaylaştıracağını, ulaştırma maliyetlerini azaltacağını ve ekonomik entegrasyonu güçlendireceğini belirtti. Ayrıca projelerin belirlenen takvim doğrultusunda tamamlanmasının iki ülke açısından stratejik öncelik olduğu vurgulandı.
Toplantı, özel sektörün ortak stratejik projelere öncülük etmesi çağrısı ve iki ülke iş insanlarına yatırım fırsatlarından yararlanma, sanayi ve ticaret ortaklıklarını geliştirme ile deneyim ve teknoloji transferini artırma davetiyle sonlandı.
TÜRKİYE-IRAK İŞ İNSANLARI İLE YUVARLAK MASA TOPLANTISI’NDA KARŞILIKLI YATIRIM İMKÂNLARI, MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ, KALKINMA YOLU PROJESİ VE ÖZEL SEKTÖR İŞ BİRLİĞİ ELE ALINDI.
