Kadın sağlığında erken tanı ve düzenli kontrollerin önemi
Memorial Diyarbakır Hastanesi’nden Prof. Dr. Mehmet Şükrü Budak, vücudun verdiği sessiz işaretlerin doğru okunmasının kritik olduğunu belirtti ve düzenli kontrollerin hayati önemde olduğuna dikkat çekti.
Hangi belirtilere dikkat edilmeli
Kadınlarda yumurtalık, rahim ve rahim ağzı kanserleri gibi farklı bölgeleri etkileyen hastalıklar sıklıkla sinsi ilerliyor. Bu nedenle vücuttaki alışılmış dışı değişikliklerin fark edilmesi önem taşıyor. Beklenmedik kanamalar, adet süresinin normalden uzun sürmesi veya kanama miktarındaki belirgin artış ilk uyarılar arasında yer alıyor. Menopoz sonrası görülen en küçük lekelenme tarzındaki kanama dahi vakit kaybetmeden bir uzmana başvurulmasını gerektiriyor.
Yumurtalık kanseri şüphesinde karında sürekli şişkinlik, çabuk doyma hissi, iştahsızlık ve kasık bölgesinde yoğunlaşan ağrılar risk sinyali veriyor. Ayrıca normalden daha sık idrara çıkma, idrar yaparken yanma hissi veya bağırsak alışkanlıklarında belirgin değişimler ile alışılmadık kötü kokulu veya kanlı vajinal akıntılar ve dış genital bölgede iyileşmeyen yaralar takip edilmesi gereken bulgular arasında sayılıyor.
Risk faktörleri ve etkileri
Dr. Budak, kanser gelişiminde genetik mirasın etkisi olduğunu ancak günlük yaşam tarzı ve çevresel faktörlerin de önemli rol oynadığını ifade etti. Obezite ve hareketsiz yaşam, tütün ürünleri kullanımı, enfeksiyonlar ve aile öyküsü başlıca risk unsurları olarak sıralanıyor.
Tedavi yaklaşımı ve erken tanının rolü
Kanserlerin büyük bir bölümü erken evrede tespit edildiğinde cerrahi yöntemlerle tamamen tedavi edilebiliyor. Tedavi süreci hastalığın türüne, evresine ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiye özel planlanıyor. Erken evre vakalarda öncelik hastalıklı bölgenin temizlenmesi olurken, hastalığın ilerlemesi durumunda cerrahiye ek olarak kemoterapi veya radyoterapi gibi yöntemlerle tümörün yayılması kontrol altına alınıyor. Genç hastalarda anne olma isteği göz önünde bulundurularak koruyucu yaklaşımlar değerlendiriliyor.
Korunma ve tarama önerileri
Kadın sağlığını korumanın en etkili yolunun hiçbir şikayet olmasa dahi düzenli sağlık kontrollerinden geçmek olduğu vurgulanıyor. Uzmanlar tarafından önerilen uygulamalar arasında yılda bir kez kadın doğum muayenesi bulunuyor. Ayrıca 30-65 yaş arası kadınların her 5 yılda bir HPV testi yaptırması ve 21 yaşından itibaren her 3 yılda bir Smear testi uygulanması dünya genelinde altın standart olarak kabul ediliyor.
Yaşam tarzı değişiklikleri de korunmada önemli rol oynuyor. Akdeniz tipi beslenme (bol sebze, zeytinyağı, tam tahıllar) ve haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş gibi alışkanlıklarla vücut direncinin artırılması öneriliyor. Dr. Budak, vücudu tanımanın ve verdiği küçük sinyalleri ciddiye almanın uzun ve sağlıklı bir yaşam için anahtar olduğunu belirtti.
PROF. DR. MEHMET ŞÜKRÜ BUDAK
