Kayseri ÇÖZGEM'den uyum önerileri
Kayseri Devlet Hastanesi bünyesindeki Çok Disiplinli Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezi (ÇÖZGEM) doktoru Dr. Ayşe Nursena Işın, okula yeni başlayacak çocuklarda her bireyin uyum ve öğrenme hızının farklı olduğuna dikkat çekti. Işın, velilere hem kendi kaygılarını yönetmelerini hem de çocuklarıyla okul öncesi beklentiler ve endişeler üzerine konuşmalarını önerdi.
Velilere pratik öneriler:
Işın, ebeveynlerin çocukları akranlarıyla kıyaslamaktan kaçınmalarını, bunun yerine çocuğun çabasını ödüllendirerek sürece odaklanmalarını tavsiye etti. Duygusal hazırlıkın akademik hazırlıktan daha önemli olduğunu belirterek, okul alışverişi ve çalışma ortamı gibi karar süreçlerine çocuğun da katılmasının öz yeterlilik ve güven duygusunu güçlendireceğini söyledi.
Velilere yönelik doğrudan önerisinde, çocukların kaygılarını küçümsememeleri ve anlayışla dinlemelerinin, uyum sürecini hızlandırdığı vurgulandı.
Kademeli ayrılık nasıl uygulanır:
Işın, uyum sürecinde zorluk yaşayan çocuklar için kademeli ayrılık yöntemini anlattı. Velilere çocuğa okuldayken nerede olacaklarını net şekilde söylemelerini önerdi: "Sen okula gideceksin, ben de işime gideceğim" veya "ben de evde bunu yapacağım" gibi ifadelerle çocuğun kafasındaki belirsizliği gidermek gerekiyor.
Davranış direnci olursa sakin ve kararlı bir tutumun önemine işaret eden Işın, ayrılık sonrası süreyi uzatmamak gerektiğini söyledi. Örnek uygulama olarak şu kademeli süreç önerildi: "Bir hafta aile sınıfın kapısında bekleyebilir, sonra bir hafta bahçede bekleyebilir, daha sonra öğretmenim bir hafta beni arayacak" gibi aşamalı bildirimlerle çocuğa zaman tanınması.
Çok ileri düzeyde kaygı belirtileri varsa çocuk psikiyatri muayenesi ile gerekli müdahalelerin yapılması gerektiğini ekledi.
Tatil sonrasında rutin ve ekran yönetimi:
Işın, yaz tatilinden okul dönemine geçişin bir rutin değişimi olduğunu hatırlatarak, uyku ve ekran sürelerinin okula göre kademeli olarak ayarlanmasını önerdi. Yatış ve kalkış saatlerinin günlük 15-20'şer dakika geriye çekilerek ayarlanması, biyolojik saatin düzeltilmesi açısından faydalı bulunuyor.
Ayrıca ekran süresinin azaltılmasının öğrenme süreçlerini destekleyeceğini belirtti ve zihinsel hazırlık için okul öncesi 1-2 hafta içinde her gün 15-20 dakikalık tekrarlar veya kitap okuma gibi aktivitelerin önerildiğini söyledi.
Sonuç olarak Dr. Işın, ailelere çocukların duygusal ihtiyaçlarına odaklanmayı, net ve tutarlı bir ayrılık planı oluşturmayı ve gerekirse uzman desteği almayı önerdi.
ÇOCUK PSİKİYATRİ UZMANI DR. AYŞE NURSENA IŞIN
