Olayın gelişimi:
İzmir'de oto ekspertiz ve araç alım satımı yapan bir iş yerinde 9 Kasım'da yaşanan olayda, çalışan M.Ç. internetteki bir araç ilanı üzerinden arandı. Karşısındaki kişi kendini asker olarak tanıtarak aracın geçmişi ve fiyatı hakkında sorular sordu; pazarlık sonrası kapora göndermek istediğini belirtti. Alıcının anlattığına göre kapora, "noter üzerinden güvenli ödeme sistemiyle" gönderilecek, noterden alınan evrakla da askerden izin alınacağı öne sürüldü.
İş yeri sahibinin müdahalesi:
Çalışanın şüphelenip durumu aktarması üzerine iş yeri sahibi Ufuk Ongun görüşmeyi devraldı. Ongun, karşı tarafla kendini çalışan gibi tanıtarak konuşmayı sürdürdü ve dolandırıcıların iddialarını doğrulatmaya çalıştı. Telefon görüşmesi esnasında kendini noterde görevli gösteren bir kişi devreye girdi ve karşı taraftan sözde "güvenli kapora" uygulaması çerçevesinde işlem yapması istendi. Ongun, görüşmeyi yaklaşık 15 dakika uzatarak tüm konuşmayı kayda aldı; sonunda dolandırıcıların amacı ortaya çıktı ve görüşme sonlandırıldı.
Dolandırıcılık yöntemi ve uyarılar:
Ongun'un aktardığına göre dolandırıcılar, süreci noter aracılığıyla yapılacak resmi bir işlem gibi göstermeye çalıştı. İlk adımda alıcı kimliğini asker şeklinde sunup güven telkin edildi. Ardından notere gidildiği iddia edilerek telefon başka bir kişi olan "noter katibi"ne verildi. Bu kişi iki tarafın da bankacılık uygulaması üzerinden işleme girmesi gerektiğini söyledi ve sahte bir para transferi ekran görüntüsü gönderdi.
IBAN ve referans numarası tuzağı:
Dolandırıcılar, noter adına değil bir gerçek kişiye ait görünen bir IBAN numarası verip, 30 bin lira tutarında işlem yapılmasını istedi. Ongun, bunun noter işlemiyle bağdaşmadığını vurguladı: noterlerin kişisel IBAN vermediğini, resmi işlemlerin satış anında ruhsat sahibiyle yapılan güvenli satış mekanizması üzerinden yürüdüğünü belirtti. Dolandırıcılar ayrıca hem kendilerine hem de mağdura referans numarası gönderme taktiğiyle güven oluşturup işlemi devam ettirmeye çalıştı.
Ongun, sözlerini şöyle özetledi: "Sistemde satış anında güvenli ödeme vardır ama 'güvenli kapora' diye bir yöntem yoktur. Satıcı hiçbir şekilde para göndermemelidir." Dolandırıcılar ikna amaçlı, satıcının para göndermediği hâlde bir para gönderiyormuş gibi sistemde işlem yapmasını sağlamaya çalışıyor.
Satıcılar için pratik tavsiyeler:
Satıcılar asla talep edilen hesaplara para göndermemelidir. Güvenli ödeme uygulaması ülkemizde satış anında ruhsat sahibiyle birlikte yapılır; satıcıdan ön ödeme talep edilmesi olağan değildir. Noter kisvesiyle gelen taleplerde istenen IBAN'ın şahıs IBAN'ı olması, resmi bir prosedür olmadığının önemli işaretidir. Şüpheli durumlarda görüşmeyi kayda almak, iş yeri sahibine veya yetkili mercilere danışmak, işlemi durdurmak en güvenli adımlardır.
Olay, oto alım satım süreçlerinde yeni ödeme yöntemleriyle ilgili karışıklıktan faydalanan dolandırıcılık türlerine işaret ediyor. İş yeri sahibi Ongun'un müdahalesi olmasaydı, öne sürülen yöntemle mağduriyet yaşanma riski bulunduğu anlaşılıyor.
İŞ YERİ SAHİBİ UFUK ONGUN
