İstka raporu kamu alımlarını yenilik için bir kaldıraç olarak konumlandırıyor
İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA), teknoloji odaklı girişimlerin ölçeklenmesini hızlandırmak ve kamunun alım gücünü stratejik bir inovasyon aracı hâline getirmek amacıyla hazırlanan "Startup Dostu Talep Yönlü İnovasyon Politikaları Raporu"nu kamuoyuna sundu. Rapor, kamu alımlarının sadece düzenleyici ya da hibe sağlayıcı bir işlevi olmaktan çıkarılarak yenilikçi ürün ve hizmetlerin "ilk büyük müşterisi" ve pazar oluşturucu aktörü haline gelmesinin önemine vurgu yapıyor.
raporun odağı ve tespit edilen engeller:
Viveka işbirliğiyle hazırlanan raporda erken aşama girişimlerin karşılaştığı başlıca bariyerler olarak gelir sürekliliği, ticarileşme, pazar doğrulama ve bürokratik satın alma engelleri öne çıkıyor. Rapor, arz yönlü teşviklerin (Ar-Ge hibeleri ve finansman desteği) tek başına yeterli olmadığını; kamu alımlarının pazar oluşturucu mekanizmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
uluslararası iyi uygulamalar ve Türkiye analizi:
Alan çalışmaları, odak grup görüşmeleri ve nicel veri analizleriyle desteklenen raporda ABD (SBIR), Güney Kore (Yeni Teknoloji Satın Alma Güvencesi), Singapur (GovTech) ile Avrupa Birliği ülkelerindeki (PPI ve PCP) uygulamalar karşılaştırmalı olarak incelenmiş. Bu karşılaştırma, Türkiye’nin inovatif kamu alımları, ticarileşme öncesi tedarik (PCP), KOBİ katılım oranları ve veri şeffaflığı konularındaki mevcut durumunda stratejik boşluklar olduğunu gösteriyor.
4 ana eksen ve 42 politika önerisi:
Rapor, ekosistemin ihtiyaçlarına doğrudan yanıt üretmeyi hedefleyen 42 politika önerisini dört temel stratejik eksen altında topluyor. Bu eksenler şunlar olarak tanımlanıyor:
1. Kamu İhale Kanunu ve tedarik politikaları: Fonksiyonel şartnameler, yenilik odaklı değerlendirme kriterleri ve startup’ların kamu ihalelerine katılımını kolaylaştıracak esnek alım süreçlerinin tasarlanması öneriliyor.
2. Regülatif tedbirler ve standartlar: Kontrollü test alanları (regülatif sandbox) ve Yaşayan Laboratuvar (Living Lab) modelleriyle girişimlerin ürünlerini gerçek ortamda denemelerine imkân sağlanması hedefleniyor.
3. Mali teşvikler ve finansman: Erken aşama teknoloji riskini azaltan aşamalı finansman modelleri, hızlı ödeme standartları ve alım garantisi mekanizmalarının kurgulanması öneriliyor.
4. Ekosistem entegrasyonu ve veri yönetişimi: Kamu ile girişimler arasındaki bilgi asimetrisini azaltacak açık veri platformları, izleme-değerlendirme altyapıları ve kurumsal satın alma kapasitesinin geliştirilmesi öne çıkarılıyor.
Rapor, talep yönlü inovasyonun yalnızca teknik bir politika alanı olmadığını; aynı zamanda stratejik bir kalkınma aracı olduğunu vurguluyor ve kamunun doğru tasarlanmış talep mekanizmalarıyla startup ekosistemi arasındaki ilişkinin ülkenin ekonomik rekabet gücü ve teknoloji egemenliği üzerinde doğrudan etkisi olacağını belirtiyor. Bulgular, Türkiye’nin talep yönlü inovasyon politikalarını uluslararası standartlara uygun biçimde tasarlayabilecek kaynak, kurumsal yapı ve piyasa dinamizmine sahip olduğunu işaret ediyor.
İstanbul Kalkınma Ajansı Yönetim Kurulu Üyesi ve Genel Sekreteri Dr. Ziya Taşkent konuyla ilgili şu değerlendirmede bulundu: "Bu rapor, Türkiye girişimcilik ekosisteminde bugüne kadar ağırlıklı olarak uygulanan arz yönlü teşvik modellerinin, kamunun ve kurumsal şirketlerin stratejik pazar oluşturma gücüyle birleşerek daha güçlü hale gelmesini öngören talep odaklı politika önerilerini içermektedir. İstanbul’un küresel ölçekte rekabetçi bir girişimcilik merkezine dönüşmesi, sadece fikir üreten ve Ar-Ge yapan değil, aynı zamanda ürettiği teknolojiyi kamu ve özel sektör kanallarıyla hızlıca ticarileştirebilen bir yapıya kavuşmasıyla mümkündür. İstanbul Kalkınma Ajansı olarak, yenilikçi teknoloji girişimlerimizin karşılaştığı en temel engel olan ticarileşme ve pazara erişim bariyerlerini aşmalarını yardımcı olmak üzere geliştirdiğimiz politika önerilerinin, Türkiye’nin teknoloji tabanlı uzun vadeli büyüme hedeflerine anlamlı bir katkı sağlayacağına inanıyorum."
Raporun tamamına www.istka.org.tr adresinden erişilebilmektedir.
İSTANBUL KALKINMA AJANSI (İSTKA), TÜRKİYE’DE TEKNOLOJİ ODAKLI GİRİŞİMLERİN ÖLÇEKLENMESİNİ HIZLANDIRMAK VE KAMUNUN ALIM GÜCÜNÜ STRATEJİK BİR İNOVASYON KALDIRACINA DÖNÜŞTÜRMEK AMACIYLA HAZIRLANAN "STARTUP DOSTU TALEP YÖNLÜ İNOVASYON POLİTİKALARI RAPORU"NU KAMUOYUNUN ERİŞİMİNE SUNDU.
