İstanbul'dan Muş'a 5G ile uzaktan RIRS ameliyatı
İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ndeki deneyimli bir ekip, Turkcell'in 5G altyapısı ve yerli üretim İbn-i Sina robotu desteğiyle Muş Devlet Hastanesi'nde tedavi gören bir hastanın böbrek taşı ameliyatını uzaktan başarıyla gerçekleştirdi. Operasyon, İstanbul ile Muş arasındaki yaklaşık 1.500 kilometrelik mesafede yapıldı.
Operasyonun ayrıntıları
Ameliyat, İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Prof. Dr. Tzevat Tefik ile Muş Devlet Hastanesi'nden Op. Dr. Rıfat Burak Ergül tarafından yürütüldü. Her iki merkezde kurulu Turkcell 5G altyapısının yüksek veri aktarım kapasitesi ve ultra düşük gecikme özellikleri sayesinde ekipler, hastayı uzak mesafeden gerçek zamanlı olarak izleyip yönlendirebildi. Açıklamada operasyona ilişkin olarak, yaklaşık 4 saat sürdüğü ve hastaya herhangi bir cerrahi müdahale olmadan damar yoluyla uygulandığı belirtildi.
Uzman değerlendirmeleri
İstanbul Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Osman Bülent Zülfikar, 5G teknolojisinin tıp uygulamalarında uzaktan teşhis, görüntüleme, operasyon, hasta takibi ve eğitim süreçlerinde yeni alanlar açtığını vurguladı ve şunları söyledi: "Sağlık teknolojileri ve telecerrahi uygulamaları, kendilerini insanlığın hayatını kolaylaştırmaya adamış uzman hekimlerimizin elinde ülkemiz için önemli bir bilimsel adımdır."
Turkcell Genel Müdürü Dr. Ali Taha Koç ise 5G'nin sunduğu teknik olanakların yaşamın birçok alanında dönüşüm getireceğini belirterek, "5G’nin sunduğu ultra düşük gecikme süreleri ve yüksek veri iletme kapasitesi... İstanbul-Muş arasında yaklaşık bin 500 kilometre mesafeden gerçekleştirilen bu operasyon da bu kapasitenin çok çarpıcı bir örneği" değerlendirmesinde bulundu.
Operasyonu yöneten Prof. Dr. Tzevat Tefik, sistem sayesinde Muş'taki hastayı "İstanbul'dan, tıpkı aynı ameliyathanede gibi takip edebildiklerini" ifade etti ve ekledi: "Sistemin sağladığı ultra düşük gecikme süresi sayesinde cerrahi sezgimizden hiçbir şey kaybetmeden işlemi tamamladık. Bu çalışma, telecerrahinin yalnızca bir teknoloji demonstrasyonu olmadığını; doğru altyapı, deneyimli ekip ve multidisipliner iş birliğiyle, klinik pratikte güvenle uygulanabilir bir model olduğunu somut biçimde ortaya koydu. ... RIRS yöntemiyle gerçekleştirilen dünyanın ilk uzaktan ameliyatı olması bu başarıyı küresel ölçekte de anlamlı kılıyor."
Yerli ve milli teknoloji: ELMED ve İbn-i Sina
Operasyonda kullanılan robot, ELMED tarafından geliştirilen İbn-i Sina adlı cihaz oldu. ELMED, 1991'de Ankara OSTİM'de kuruldu; 1992'de böbrek taşı kırma cihazını üretti, 1994'te ilk ihracatını gerçekleştirdi ve 1996'da ilk Türk malı ESWL cihazını AUA Kongresi'nde tanıttı. 2012 yılında TÜBİTAK projesi ile geliştirilen Avicenna Roboflex prototipi İbn-i Sina robotunun ilk versiyonu olarak kayda geçti. Patentli bu robotun Avrupa CE işareti ve ABD FDA onayı bulunuyor ve birçok ülkede kullanılıyor. ELMED'in robotuna tele-cerrahi özelliği ile yapay zekâ desteği de entegre ediliyor.
Sonuç ve önem
Bu girişim, 5G destekli telecerrahi uygulamalarının uygun altyapı ve deneyimli ekip ile erişim eşitliği sağlamada somut bir örnek oluşturduğunu gösteriyor. İstanbul ile Muş arasındaki bu uzaktan RIRS operasyonu, yerli teknoloji kullanımıyla birlikte sağlık hizmetlerine erişimde mesafelerin etkisini azaltma potansiyelini ortaya koydu.
5G TEKNOLOJİSİYLE, MUŞ DEVLET HASTANESİ'NDEKİ TEDAVİ GÖREN BİR HASTANIN AMELİYATI, İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ'NDEKİ DOKTORLAR TARAFINDAN BAŞARIYLA GERÇEKLEŞTİRİLDİ.
