Karadeniz gerilimi Marmara'da yoğunluk yarattı:
Rusya ile Ukrayna arasındaki tırmanan gerilim, Karadeniz'de seyir emniyetini zayıflatarak birçok ticaret gemisinin bölgeye açılamamasına yol açtı. Güvenlik kaygısıyla Karadeniz'e geçemeyen yüzlerce gemi, Marmara Denizi ve İstanbul açıklarında demirlemeye başladı; demirleme sahaları kıyı şeritlerine kadar taşındı.
Transbosphor Denizcilik Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Can yaşanan durumu sektörel ve ekonomik açıdan kritik olarak nitelendiriyor. Can'a göre normalde belgeleri tamamlanan gemilerin %90'ı, demir sahaları dolduğu için 72 saat yerine açıkta "drift" yaparak beklemek zorunda kalıyor.
Sahaların dolması ve gemi trafiğinin seyri:
Can, bölgedeki saldırı tehdidinin bayrak ayrımı gözetmeksizin algılandığını ve Ukrayna'nın Rusya bağlantılı gördüğü gemileri hedef almasının, Karadeniz ticaretini adeta durma noktasına getirdiğini belirtiyor. Son dört ayda bölgede 206 gemi vuruldu; bunların yaklaşık 40'ı Türk sahipli veya Türk bayraklı gemilerden oluşuyor.
Bölgedeki yaklaşık 150 nehir-deniz tipi Türk gemisi başka rotalara kaydırılamadığı için atıl durumda. Can, eğer aynı tablonun 3-4 ay daha sürmesi halinde bu filonun hurdaya çıkma riskinin bulunduğunu uyarıyor.
Ekonomik ve çevresel riskler:
Can, yüklü tankerlerin hedef alınmasının olası bir çevre felaketine yol açabileceğini vurguluyor; vurulan tankerden sızacak ham petrolün Türk Boğazları'na ilerleme riski bulunuyor. Ayrıca lojistik rotalardaki tıkanmanın alternatif, daha pahalı güzergâhların kullanılmasına neden olacağı; bunun da navlun fiyatlarını yükselterek küresel ve yerel enflasyonu tetikleyeceği ifade ediliyor.
Gemi geçişlerindeki sert azalışın Boğaz gelirlerine etkisi de önemli. Can, daha önce günde ortalama 200 gemi geçerken sayının şimdi 30-40 seviyelerine gerilediğini; yıllık gelirlerin 1 milyar dolar seviyesinden 200 milyon dolara kadar düşebileceğini öngördüğünü belirtiyor.
Dışişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı konuyla yakından ilgileniyor. Can, Türkiye öncülüğünde kurulan Tahıl Koridoru örneğine benzer bir Ticaret Koridoru kurulması çağrısında bulunuyor ve İstanbul Ticaret Odası'ndan (İTO) sektöre destek beklediğini ifade ediyor. Kendisinin başkan olması halinde ise yetkili makamlara tavsiyeler sunarak Marmara'daki yoğunluğun ve seyir emniyeti risklerinin kısa sürede giderilmesi için çalışacağını belirtiyor.
KARADENİZ’DEKİ SALDIRI RİSKİ NEDENİYLE İLERLEYEMEYEN GEMİLER, İSTANBUL AÇIKLARINI ADETA OTOPARKA ÇEVİRDİ
