Isparta'nın arıları ayçiçeğine yöneldi: üçüncü hasat başladı
Yaz mevsiminin başlamasıyla birlikte Isparta merkezli gezginci arıcılar, kış aylarını geçirdikleri Antalya'dan mayıs ayı içinde dönerek bal sezonunun üçüncü safhasını başlattı. Haziran sonu ile temmuz arasındaki bahar balı döneminin ardından sedir, geven ve çeşitli çiçek balları üretildi; temmuz ortasından itibaren kovanların önemli bir kısmı ayçiçeği tarlalarına taşındı.
sezonun işleyişi ve üretim döngüsü:
Arıcılar üretimi yılda üç defa hasat şeklinde yürütüyor. Kışlama dönemi Antalya Aksu'da tamamlanıyor, mayısın ortasından itibaren Isparta'ya getirilen arılardan haziran sonu ve temmuz başında bahar balı alınıyor. Ardından sedir ve geven gibi salgı ve nektar balları üretimine geçiliyor; temmuz ortasında başlayan ikinci hasadın bir bölümünün tamamlanmasının ardından arılar ayçiçeği sahalarına kaydırılıyor.
Gezginci üreticiler balın yanı sıra petekten elde ettikleri bal mumunu değerlendirerek zeytinyağı, bal mumu ve propolis içeren doğal krem üretimi de yapıyor. Bölgeye özgü lavanta ve gül yağlarının yanında, yaklaşık 1.400 metre rakımda yetişen kantaron bitkisinden elde edilen yağ da bu krem formülünde kullanılıyor.
üreticinin gözünden: verim, kalite ve zorluklar:
Deregümü köyü ve Bozanönü bölgelerinde gezginci arıcılık yapan 31 yaşındaki Mustafa Sorkut, arıcılığı beş yıl önce iki kovanla başladığını, bugün 150 kovana ulaştığını belirtiyor. Sorkut, ana arı üretimine ilişkin ifadelerinde hem "Ayrıca 70 kovanla ana arı üretim kutularımız bulunuyor" hem de "bugün ... 700 tane ana arı üretim kutumuz var" şeklinde açıklamalar yaptı. Kışı Antalya'da geçirdiklerini, mayısın 15'inden itibaren Isparta'ya getirdiklerini ve bahar balını doğanın akışına göre aldıklarını anlattı.
Sorkut, bu yıl mayıs ayında etkili olan kar yağışının geçen yıla göre rekolteyi düşürdüğünü ancak bunun bal kalitesini etkilemediğini vurguladı. Bölgenin ballarını besin değeri yüksek olarak nitelendirirken, ayçiçek balının sporcular tarafından tercih edildiğini, protein değerinin yüksek olmasının ve bazı durumlarda ateş düşürücü etkilerinin söylendiğini aktardı. Sedir balını "salgı balı" olarak tanımlayarak kaliteli bir tür olduğunu belirtti.
Ancak üretim maliyetlerinin artması ve desteklerin yetersiz kalması Sorkut'un ortak şikayeti. Yeni düzenlemeyle orman bölgelerinde kovan başına 100 TL ücret talep edilmesi, yakıt ve nakliye giderlerinin yüksekliği nedeniyle gezginci arıcılığın daha zor hale geldiğini söyledi. Sorkut, "Bal kesinlikle arıcıdan alınmalı, marketlerden değil. Kaliteli bal, arıcıdan alınır" diyerek doğrudan üreticiden teminin önemine dikkat çekti.
birlikten genel tablo ve fiyat beklentisi:
Isparta Arı Yetiştiricileri Birliği Başkanı Adem Kılıç ise birlik bünyesinde 950 üye olduğunu ve bölge genelinde yaklaşık 250 ton civarında üretim yapıldığını bildirdi. Kılıç, geçen yıl lavanta, sedir ve çiçek ballarında yüksek verim alındığını; özellikle sedir balının geçen yıl yoğun olduğunu söyledi.
Bu yıl ise genel olarak çiçek balında önemli düşüşler olduğunu, bunun sebeplerinden birinin Isparta genelinde fazla yağışlar olduğunu belirtti. Merkezde sedir balının neredeyse yok denecek seviyede olduğunu, ancak bazı ilçelerde halen iyi bir akımın sürdüğünü ifade etti.
Fiyatlara ilişkin değerlendirmede Kılıç, çam balı ve çiçek balının yaklaşık 600 TL bandında, yüksek yayla ballarının ve sedir balının 1.000 TL seviyelerinde olduğunu aktardı. Meşe balının henüz piyasaya çıkmadığını, perakende satışlarda geçen yılki seviyelerin yaklaşık 1.000 TL civarında olduğunu ve şu an için fiyatlarda belirgin bir fark olmadığını, ancak rekolte düşüşü sürerse fiyatların artabileceğini söyledi.
Sezonun ilerleyen haftalarında ayçiçek balı üretiminin artması, verim ve fiyatlarda yıl sonuna doğru belirleyici olacak. Üreticiler ise hem kaliteyi korumak hem de yükselen maliyetlerle baş edebilmek için daha fazla desteğe ihtiyaç duyduklarını vurgulamaya devam ediyor.
Öne çıkan veriler: gezgin arıcıların kışlama yeri Antalya Aksu; Isparta'ya dönüş mayıs ortası; bahar balı hasadı haziran sonu-temmuz; yılda üç kez hasat; üreticilerin bildirdiği kovan sayısı 150; birlik üye sayısı 950; yıllık üretim yaklaşık 250 ton.
ÜRETİCİ MUSTAFA SORKUT VE EŞİ
