İnebolu'da sergilenen tek piyade kayığı, yüz yıl sonra kurtuluşun izlerini taşıyor
Kurtuluş Savaşı döneminde Karadeniz üzerinden Kastamonu'nun İnebolu ilçesine getirilen mühimmatın karaya çıkartılmasında görev yapan ve Türkiye'de tek örneği bulunan piyade kayığı, İnebolu Adliyesi bahçesinde ziyaretçilerin ilgisine sunuldu. Fırtınalı hava koşullarında küçük boyutlarıyla öne çıkan bu kayıklar, ilçenin tarihindeki önemli denizcilik ruhunu günümüze taşıyor.
Piyade kayıklarının işlevi ve önemi:
1919-1924 yılları arasında yürütülen mücadelede, İstanbul ve Rusya başta olmak üzere çeşitli limanlardan gelen cephane, Karadeniz hattı üzerinden İnebolu'ya ulaştırıldı. Bu yüklerin karaya çıkarılmasında genellikle büyük tip denk kayıkları kullanılırken, hava fırtınalı olduğunda bu tekneler yüzdürülmedi ve görev, küçük tip olarak anılan piyade kayıklarına kaldı. Bu yöntem sayesinde karaya indirilen mühimmatlar at arabalarına ve kağnılara yüklenip Ankara'ya ulaştırıldı. İnebolu'ya bu katkılarından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından ilçeye ikinci bir İstiklal Madalyası verildi.
Tek örnek kayığın yeniden sergilenmesi:
İnebolu'da uzun yıllar sonra yeniden gündeme gelen kayıklar arasında, ilçede tek örneği bulunan piyade kayığı özellikle dikkat çekiyor. Kayığın yapımını üstlenen ve denk kayık geleneğini gelecek kuşaklara aktaran marangoz Mehmet Aksoy, kayığın orijinaline sadık kalarak yaklaşık 6 ay içinde tamamlandığını belirtti. Aksoy, dönemin büyük tip denk kayıkları ile kıyaslandığında piyade tipinin küçük olduğunu vurgulayarak, "Fırtına sırasında denk kayıklarını yüzdüremiyorlar ve küçük tipleri kullanmışlar. Bu kayıklar sayesinde İnebolu'ya ikinci İstiklal Madalyası kazandırıldı" dedi.
Aksoy, el emeğiyle yaptığı bu kayığın şu anda İnebolu Adliyesi bahçesinde sergilendiğini ve bunun Türkiye genelinde başka örneği bulunmadığını aktardı: "Türkiye'de örneği bulunan tek yer İnebolu'dur". Kendisi daha önce de büyük tip bir denk kayık yapmış ve o tekne de Kurtuluş Savaşı'nda görev yaptığı için İstiklal Madalyası ile taltif edilmişti.
İnebolu'da balıkçılık yapan Hasan Acar ise geçmişte kendi ellerinde de bir piyade denk kayığının bulunduğunu, dönemin belediye başkanının sergileme talebi üzerine kayığı belediyeye teslim edip daha sonra kayığın Kastamonu'da sergilendiğini söyledi. Acar, o kayığın şu anki akıbetinden haberdar olmadıklarını belirtti.
Mirasın korunması ve toplumsal hafıza:
İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası'nın bahsettiği bu kayıklar, yalnızca teknik birer nesne olmanın ötesinde, yerel ve ulusal hafızanın sembolleri olarak önem taşıyor. Fırtınaya rağmen karaya çıkartılan mühimmatların taşınması, bölge halkının ve lonca mensuplarının özverili çalışması sayesinde mümkün oldu. Bugün sergilenen kayığın ziyaretçilere açılması, o zorlu dönemin somut bir tanığı olarak genç kuşaklara aktarılan bir bellektir.
İnebolu Adliyesi bahçesindeki piyade kayığı, bir asır önce yaşanan mücadelenin hatırlanmasını sağlıyor ve denizcilik tarihinde nadir bulunan bir örneğin korunması üzerine yeniden ilgi doğuruyor. İlçede bulunan tek örnek kayığın sergilenmesi, yerel tarihin görünür kılınması açısından da önem arz ediyor.
PİYADE KAYIĞI KASTAMONU'NUN İNEBOLU İLÇESİNDE SERGİLENİYOR.
