İnatçı öksürük iki haftayı aştıysa ihmal etmeyin
Acıbadem Bursa Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Karadağ, 4 - 10 Ocak Verem Eğitim ve Farkındalık Haftası kapsamında yaptığı açıklamada tüberkülozla ilgili dikkat çekici noktaları paylaştı. Prof. Dr. Karadağ, veremin genellikle akciğerlerle ilişkilendirildiğini ancak bakterinin kan ve lenf yoluyla vücudun diğer bölgelerine de yayılabileceğini vurguladı.
Verem nedir ve nasıl seyreder?
Veremin tıp dilindeki adı tüberküloz olup etkeni Mycobacterium tuberculosis adlı, dış ortama dayanıklı ve çok yavaş çoğalan bakteridir. Prof. Dr. Karadağ, veremin bulaşıcı ve tedavi edilmediğinde ölümcül olabilen kronik bir enfeksiyon hastalığı olduğunu belirtti. Halk arasında 'ince hastalık' olarak da anılan bu hastalıkta hastaların yaklaşık %80 Üst solunum yolu enfeksiyonları ve grip ile tüberkülozun başlangıç belirtileri birbirine benzeyebilir: öksürük, halsizlik, yorgunluk ve hafif ateş gibi. Prof. Dr. Karadağ, bu benzerliğin tüberküloz tanısının gecikmesine yol açtığını belirterek, 'Eğer öksürüğünüz 2 haftayı geçtiyse, "üşüttüm, sigaradandır, geçer" demeyin' uyarısında bulundu. Özellikle Bursa gibi nemli iklim ve kış dönemlerinde hava kirliliğinin görüldüğü yerlerde bu bulguların maskelendiğine dikkat çekti. Prof. Dr. Karadağ, Dünya Sağlık Örgütü raporlarına göre tüberkülozun yeniden bulaşıcı hastalıklardan kaynaklanan ölümlerde üst sıralara çıktığını ve yılda yaklaşık 10,7 milyon yeni vaka ile 1,2 milyon ölüm kaydedildiğini aktardı. COVID-19 pandemisinin küresel verem mücadelesinde gerilemeye neden olduğunu, 2026 yılının bu kaybın telafisi için 'Hızlanma Yılı' ilan edildiğini söyledi. Türkiye'de uygulanan 'Ulusal Tüberküloz Kontrol Programı' sayesinde vaka sayılarının 2005'teki 20 binin üzerinden günümüzde 9.000 - 9.500 bandına gerilediğini ve insidans hızının 100 bin kişide 10,3 seviyesine düştüğünü belirtti. Bursa'da yıllık kayıtlı hasta sayısının 350-400 aralığında olduğunu ve ilin yüzde 95'e varan tedavi takip başarısıyla Türkiye ortalamasının üstünde performans sergilediğini vurguladı. Tüberkülozun hava yoluyla bulaşan bir hastalık olduğunu belirten Prof. Dr. Karadağ, korunma ve zincirin kırılması için uyarılması gereken belirtileri şöyle sıraladı: 2 haftayı geçen inatçı öksürük, gece terlemesi, inatçı ateş, iştahsızlık ve hızlı kilo kaybı, halsizlik ve göğüs ağrısı. Bu bulgular varsa vakit kaybetmeden Aile Sağlığı Merkezlerine başvurulması gerektiğini söyledi. Tanı kesinleştiğinde veya güçlü şüphe olduğunda sürecin Verem Savaş Dispanserleri aracılığıyla yürütülmesi gerektiğini, tedavi ilaçlarının Sağlık Bakanlığı tarafından temin edildiğini belirtti. Prof. Dr. Karadağ, tüberküloz tanısı konulan hastaların tedaviye başladıktan 2-3 hafta sonra bulaştırıcılığı kaybettiğini, ancak tam iyileşme için ilaçların en az 6-9 ay boyunca Verem Savaş Dispanserleri gözetiminde (DGT) düzenli kullanılması gerektiğini vurguladı. Tedavinin yarım bırakılmasının 'İlaç Dirençli Verem' gibi tedavisi daha güç ve maliyetli tablolara yol açtığı uyarısını yineledi. GÖĞÜS HASTALIKLARI UZMANI PROF. DR. MEHMET KARADAĞ Belirtiler ve tanı gecikmesi
Küresel ve ulusal durum
Tedavi, takip ve uyarılar
