Şimşek: politika çerçevesi sürüyor, öncelik hayat pahalılığı
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, bir televizyon programında Orta Vadeli Program (OVP), enflasyon, kur politikası ve ekonomiye ilişkin destekleri değerlendirdi. Şimşek, hayat pahalılığıyla mücadeleyi en büyük öncelik olarak vurgulayarak dezenflasyon hedefinden seçim sürecinde de taviz verilmeyeceğini söyledi.
OVP, savaş etkisi ve enflasyondaki atalet:
Şimşek, OVP'nin kamu için bağlayıcı bütçe taahhütleri ve özel sektör için yol haritası olduğunu belirtti. Savaşın enflasyon üzerindeki etkisine dikkat çekerek, savaş olmasaydı enflasyonun bugün itibariyle en az 7 puan daha düşük olacağını; yani 31,5 yerine örneğin 24,5 civarında olabileceğini söyledi. Bu bağlamda yılın sonunda enflasyonun 28-29 aralığı yerine 21-22 civarında kapanabileceğini ifade etti.
Enerji ve emtia fiyatlarındaki artışın yaygın olduğunu vurgulayan Şimşek, mazot, doğalgaz ve pek çok emtiadaki yükselişlerin Türkiye'de enflasyonu daha fazla etkilediğini söyledi. OVP tahminlerinin hazırlandığı dönemin varsayımlarının küresel gelişmelerle değişebildiğini; uluslararası kuruluşların tahminlerini yıl içinde güncellediğini, Türkiye'de ise OVP tahminlerinin eylül sonrası değiştirilmediğini anlattı.
OVP hedeflerinin tutmadığı yönündeki algıyı reddeden Şimşek, bütçe açısından hedeflerin büyük ölçüde gerçekleştirildiğini belirtti: 2023'te %6,4 hedefine karşılık %5,1, 2024'te %6,4 hedefine karşılık %4,7, 2025'te %2,9 hedefi gibi performanslara dikkat çekti. 2026 için hedeflenen %3,5'lik bütçe açığının yıl sonunda yaklaşık %3,1 olmasını beklediklerini söyledi.
Enflasyonun Türkiye'de modelin öngördüğünden daha fazla atalet gösterdiğini ve endekslemenin önemli bir etkisi olduğunu belirten Şimşek, "bir yıldaki 100 birimlik enflasyonun yaklaşık 40 puanı bir sonraki yıla taşınıyor" diyerek yapışkanlığın süreci uzattığını aktardı.
Sanayiye destek paketi ve bütçe öncelikleri:
Şimşek, önümüzdeki dönemde sanayiye yönelik desteklerin ön plana çıkacağını belirterek, "Bu sene başlayarak biz imalat sanayine işletme sermayesi desteği vereceğiz" açıklamasını yaptı. Paket kapsamını şu şekilde özetledi: 250 milyar lira tutarında bir program, 6 ay ödemesiz, 36 ay vadeli ve TLREF artı 2 puandan 12 puan indirim yapılması; bunun sonucunda efektif faiz oranının yaklaşık yüzde 27 seviyesine gerileyeceğini ifade etti.
Ayrıca tarım ve reel sektöre yönelik adımları anlattı: son bir yılda yaklaşık 1 milyon çiftçiye 800 milyar lira kredi kullandırıldığını, kredilerin ortalama %12 faizle verildiğini ve faiz maliyetinin %70'inin Hazine tarafından karşılandığını belirtti. İhracatçı kredilerinin günlük 5 milyar lira'ya çıkarıldığını ve Eximbank sermayesinin 7 kat artırıldığını söyledi.
Şimşek, savunma ve sosyal konut harcamalarına öncelik verileceğini, savunma sanayii harcamalarının basit ifadeyle 100'den 329'a çıkarıldığını (yani yaklaşık %229 artış), sosyal konut için bütçeden ayrılan tutarın ise geçen yılki 100 milyar lira seviyesinden gelecek yıl 250 milyar liraya çıkarılacağını aktardı.
Diğer politikalar ve mali disiplin:
Şimşek, ideal kur rejiminin dalgalı kur rejimi olduğunu vurgularken, mevcut koşullarda kur rejiminin iyi işlemesi gerektiğini söyledi. Kurun tek başına rekabet gücünü belirlemediğini, enerji maliyetleri ve dış talep gibi unsurların da rolü olduğunu belirtti.
Eşel Mobil uygulamasıyla ilgili olarak bu yıl sonuna kadar mazotta kısmi devam olduğunu, gelecek yıl Eşel Mobil'in devam ettirilmesinin planlanmadığını açıkladı. Vergi gündeminde ise şu an için kurumsal veya gelir vergisinde değişiklik bulunmadığını; dolaylı vergilerde de cari açığı yönetme dışında yeni bir gündem bulunmadığını söyledi.
Memur ve emeklilere ilişkin olarak Şimşek, 'memurumuza, emekliğimize en az enflasyon artışı kadar artış verdik, vermeye de devam edeceğiz' ifadesini kullanarak ücretli kesimin alım gücünün korunmasının öncelik olduğunu vurguladı.
Genel değerlendirmesinde Şimşek, dezenflasyonun fiyatların düşmesi değil fiyat artış hızının yavaşlaması olduğunu hatırlatarak 2024 ikinci çeyreğinden itibaren dezenflasyon sürecinin başladığını, enflasyon artış hızında ciddi bir yavaşlama olduğunu ve programın bu sonuçları verdiğini savundu.
Bakan Şimşek: "Bu sene başlayarak biz imalat sanayine işletme sermayesi desteği vereceğiz"
