Xi ve Trump'ın ortak mesajı:
ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Beyaz Saray'da düzenledikleri ortak basın toplantısında iki ülke ilişkilerinde iletişimi ve işbirliğini öne çıkaran mesajlar verdi. Görüşme, BM 81. Genel Kurulu için yapılan ziyaret kapsamında gerçekleşti ve Xi'nin Washington'a yönelik üç günlük programının merkezi oldu.
Trump konuşmasına ev sahipliği ve geçtiğimiz Mayıs ayında Pekin'de gördükleri misafirperverlik için teşekkür ederek başladı ve Xi ile aralarındaki ilişkinin, 'karşılıklı saygı ve halklarımızın hayati çıkarları temelinde' geliştiğini vurguladı. Liderler, hem ticari hem de güvenlik, teknoloji ve yapay zeka alanlarında ilerleme sağlamak konusunda mutabık kaldıklarını ifade etti.
Ticaret ve güvenlik odağında:
Trump, iki ülkenin ticari meselelerde kaydettikleri ilerlemeye dikkat çekerek, ekiplerin 'daha dengeli bir ticari ilişki' için çalıştığını belirtti. Açıklamada özellikle Amerikalı çiftçiler ve hayvancılıkla uğraşan üreticiler için yeni pazar erişimleri üzerinde duruldu. Liderler ayrıca güvenlik konularında aldıkları kararların gelecek on yıllar boyunca barış ve refaha katkı sağlayabileceğini söyledi.
Xi, karşılıklı güven inşa etmenin önemine işaret ederek ülkeler arasındaki farklılıkların samimi ve sürekli diyalogla azaltılabileceğini belirtti. Çinli lider, ordular arası düzenli diyaloğun sürdürülmesi ve kriz iletişimi mekanizmalarının geliştirilmesinin gerekliliğini vurguladı.
Yapay zeka, kültür ve halklar arası bağlar:
Xi, yapay zeka konusunda Çin ve ABD'nin dünyanın önde gelen ülkeleri olduğunu hatırlatarak teknolojinin 'her zaman insan kontrolünde' kalması ve insan refahına hizmet etmesi gerektiğini söyledi. Lider, bu alandaki işbirliğinin hem kapasite hem de sorumluluk gerektirdiğini vurguladı.
Toplumsal ve kültürel ilişkilerde somut adımlar da ön plana çıktı: Xi, önümüzdeki beş yıl içinde 100 bin genç Amerikalının eğitim ve öğrenci değişim programları için Çin'e davet edileceğini açıkladı. Ayrıca iki pandanın Atlanta Hayvanat Bahçesi'ndeki yeni yuvalarında Amerikalılarla buluşacağı bilgisi paylaşıldı.
Xi konuşmasında Çin'in yatırım ve iş yapma taleplerine açık olduğunu, ama aynı zamanda Çinli şirketlere ABD'de adil davranılmasını umduklarını belirtti. Liderler, rekabetin sağlıklı ve sınırlar içinde tutulması gerektiğini; bu rekabetin 'bir tarafın kazanıp diğerinin kaybettiği' bir mücadele değil, karşılıklı ilerleme amaçlı bir yarış olması gerektiğini kaydetti.
Görüşmede kişisel ilişkilere dair de vurgular yapıldı; Xi ve Trump arasında oluştuğunu söylediği yakınlığın iki ülke arasındaki diyalogu kolaylaştırdığına dikkat çekildi. Taraflar, ortak çıkarlar doğrultusunda çalışmaya devam etme sözü verdi.
Bu ziyaret, Xi'nin başkent Washington'a gerçekleştirdiği ilk ziyaret olma özelliğini taşıyor ve kaynaklarda ziyaretin 11 yıl aradan sonra gerçekleştiği, ayrıca Xi'nin ABD'ye ikinci resmi ziyareti yapan ilk Çin Devlet Başkanı olduğu şeklinde yansıtıldı.
Basın toplantısı, iki liderin hem söylemde hem de taahhütte iletişim kanılarını açık tutma ve belirlenen alanlarda somut adımlar atma niyetini ortaya koymasıyla sona erdi. Liderlerin ortak vurgusu, çatışmadan kaçınılması ve işbirliğinin genişletilmesi yönünde oldu.
Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, "Çin-ABD ilişkilerinin dev gemisini geleceğe doğru istikrarlı bir rotada ilerletmek için sizinle birlikte çalışmaya hazırım. İletişimimizi güçlendirmeliyiz. Sürekli diyalog yoluyla birbirimizi daha iyi anlayabilir, farklılıklarımızı bir kenara bırakıp ortak noktalarımızı geliştirebilir ve karşılıklı güven inşa edebiliriz" ifadelerini kullanırken, ABD Başkanı Donald Trump da, "2016’daki ilk seçimimden bu yana Başkan Xi ve ben, karşılıklı saygı ve halklarımızın hayati çıkarları temelinde gerçek anlamda büyük bir dostluk geliştirdik" dedi.
