İklim krizi artık halk sağlığı meselesi: enfeksiyonlardan gıda güvenliğine yayılan risk
Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve KUISCID Direktörü Prof. Dr. Önder Ergönül, COP31 kapsamında yaptığı konuşmada iklim değişikliğinin sadece çevresel değil, aynı zamanda kapsamlı bir halk sağlığı sorunu haline geldiğini belirtti. Ergönül, artan sıcaklıklar, kuraklık, seller ve orman yangınlarının doğrudan ve dolaylı yollarla toplum sağlığını tehdit ettiğine dikkat çekti.
iklim değişikliğinin sağlık boyutları:
Ergönül, konuşmasında ‘‘Artık akademik bir varsayım değil, sonuçlarını yaşıyoruz’’ diyerek mevcut etkilerin somutlaştığını ifade etti. Sıcaklık ve yağış düzenlerindeki değişimler hastalık yükünü artırırken, hava olaylarının yol açtığı altyapı hasarları ve su kaynaklarındaki bozulma, bulaşıcı hastalıklara karşı savunmasızlığı büyütüyor. Bu süreçler gıda güvenliği, su temini ve kronik hastalık yönetimi üzerinde de baskı oluşturuyor.
taşıyıcı canlılar ve zoonotik risklerin izlenmesi:
İklim değişimi kene ve sivrisinek gibi taşıyıcı türlerin yaşam alanlarını kaydırmasına yol açıyor; Ergönül'e göre bazı türler 2050 yılına kadar yeni coğrafyalarda yaşamaya uygun koşullar bulabilir. Bu riske karşı KUISCID'in, UCLA iş birliğiyle kurduğu Ekolojik Araştırma Ağı önem taşıyor. Ağ, hayvan popülasyonları, taşıyıcılar ve çevresel değişiklikler arasındaki dinamikleri izleyerek zoonotik hastalık risklerinin erken tespiti ve müdahalesine katkı sağlamayı hedefliyor.
hazırlık, önleme ve iş birliği gerekliliği:
Ergönül, iklim krizinin sağlık üzerindeki etkilerinin diğer küresel sorunlardan bağımsız ele alınamayacağını vurgulayarak, ‘‘Halk sağlığına yönelik tehditlerin hepsi birbiriyle bağlantılı’’ dedi. Gelecekteki krizlere karşı hazırlık için bilimsel verilerin etkin kullanımı, yapay zekâ destekli analizlerin geliştirilmesi, uluslararası araştırma iş birliklerinin güçlendirilmesi ve erken müdahale sistemlerinin yaygınlaştırılmasının gerekliliğini belirtti.
Konuşma, iklim değişikliğinin sağlık alanındaki etkilerinin izlenmesi ve önleyici yaklaşımların benimsenmesi ihtiyacını öne çıkarıyor. Ergönül'ün değerlendirmeleri, sağlık politikalarının iklim değişikliği ile entegre edilmesinin ve ekosistem-temelli erken uyarı sistemlerinin aciliyetini hatırlatıyor.
KOÇ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DEKANI VE KOÇ ÜNİVERSİTESİ İŞ BANKASI ENFEKSİYON HASTALIKLARI ARAŞTIRMA MERKEZİ (KUISCID) DİREKTÖRÜ PROF. DR. ÖNDER ERGÖNÜL
