İhmal edilen diş apsesi ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir
Biruni Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Endodonti Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Güzide Pelin Sezgin, tedavi edilmeyen diş çürüklerinin zamanla pulpayı etkileyerek apseye neden olabileceğini belirtti. Sezgin, apsenin yalnızca ağız içinde sınırlı kalmayabileceğini, çene, yüz ve boyun bölgelerine yayılabileceğini ve bazı durumlarda genel sağlığı tehdit eden ciddi tablolara yol açabileceğini söyledi.
Nasıl ilerler?
Sezgin, basit bir çürüğün zamanında müdahale edilmediğinde dentin tabakasına ve ardından pulpa dokusuna ulaşarak enfeksiyona neden olabileceğini açıkladı. Pulpa; dişin damar ve sinir yapısını içeren canlı dokudur. Enfekte olduğunda sıcak-soğuk hassasiyeti, çiğneme sırasında ağrı ve gece artan zonklayıcı ağrı görülebilir; ilerleyen dönemde ise apse gelişebilir.
Ağrının azalması iyileşme anlamına gelmez
Sezgin, ağrının azalmasının enfeksiyonun geçtiği anlamına gelmeyebileceğine dikkat çekti: "Ağrı bir süre sonra azaldığında hastalar sorunun kendiliğinden geçtiğini düşünebiliyor. Oysa bu durum her zaman enfeksiyonun ortadan kalktığı anlamına gelmez." Diş canlılığını yitirdiğinde ağrı azalabilir, ancak enfeksiyon kök ucunda ilerlemeye devam edebilir. Bu nedenle ağrı kesicilerle geçiştirilen ya da tekrarlayan ağrılar mutlaka diş hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Yüz, çene ve boyun yayılımı
Tedavi edilmemiş apselerin çevre dokulara yayılabileceğini belirten Sezgin, zamanında müdahale edilmezse enfeksiyonun çene kemiğine, yüz dokularına ve boyun bölgesine ulaşabileceğini söyledi. Bu durumda yüzde, çenede veya boyunda şişlik, ağız açmada zorlanma, yutma güçlüğü, ateş ve genel durum bozulması görülebilir. Hızla artan şişlik, yutma veya nefes almada güçlük acil değerlendirme gerektirir.
Nadiren sepsis gelişebilir
Sezgin, diş apselerinin bakteriyel enfeksiyon olduğunu ve tedavi edilmediğinde nadir de olsa bakterinin kana karışarak sepsis gibi hayatı tehdit eden tablolara yol açabileceğini aktardı. Bu riskin bağışıklık sistemi zayıf kişilerde, kontrolsüz diyabetlilerde ve kronik hastalığı olanlarda daha yüksek olabileceğini vurguladı.
Üst çene ve sinüs ilişkisi
Üst çene arka bölgesindeki dişlerin sinüs boşluklarına yakın olduğunu hatırlatan Sezgin, bu dişlerde gelişen enfeksiyonların sinüsleri etkileyebileceğini belirtti. Böyle vakalarda diş ağrısına yüz ağrısı, basınç hissi veya sinüzit benzeri şikayetler eşlik edebilir.
Tedavi seçenekleri
Endodontik tedavi (kanal tedavisi) ile enfekte dişlerin korunabileceğini söyleyen Sezgin, "Kanal tedavisinin amacı enfekte pulpa dokusunun temizlenmesi, kök kanallarının dezenfekte edilmesi ve dişin fonksiyonunun korunmasıdır" dedi. Uygun vakalarda kanal tedavisi dişin çekilmesini önleyebilir; doğal dişin korunması çiğneme, estetik ve ağız sağlığı açısından önem taşır.
Antibiyotikler tek başına yeterli değildir
Sezgin, antibiyotik kullanımının bazı durumlarda gerekli olabileceğini ancak genellikle enfeksiyon kaynağı ortadan kaldırılmadan antibiyotiğin kalıcı çözüm sağlamayacağını belirtti. Enfeksiyonun kaynağı olan diş mutlaka değerlendirilmelidir; gerekirse kanal tedavisi, drenaj veya diğer müdahaleler planlanır.
Korunma ve erken müdahale
Sezgin, diş çürüklerinin düzenli kontrollerle erken dönemde saptanabileceğini ve diş ağrısı dayanılmaz hale gelmeden diş hekimine başvurmanın önemini vurguladı. Düzenli diş hekimi kontrolleri, doğru ağız hijyeni, diş ipi kullanımı ve şekerli-asitli gıdaların sınırlanması çürük ve apse riskini azaltmaya yardımcı olur.
BİRUNİ ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİ ENDODONTİ ANABİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ DOÇ. DR. GÜZİDE PELİN SEZGİN, TEDAVİ EDİLMEYEN DİŞ ÇÜRÜKLERİNİN ZAMANLA DİŞİN SİNİR DOKUSUNA ULAŞARAK APSEYE NEDEN OLABİLECEĞİNİ BELİRTTİ.
