İğne oyası üç boyutlu figürlerle Mersin'de yeniden hayat buluyor
Mersin Olgunlaşma Enstitüsü'nde iğne oyası ustalarının elinde şekillenen geleneksel el sanatı, örtü kenarlarından çıkarak üç boyutlu figürlere ve farklı tasarımlara dönüştü. İnsan, hayvan, böcek, çiçek ve bitki figürlerinin yanı sıra Kur’an-ı Kerim’de ismi geçen meyve ve sebzelerden yapılan çalışmalar dikkat çekiyor. Özellikle arı ve kelebek figürleri izleyiciler ve alıcılar arasında yoğun ilgi görüyor.
Atölye pratiği ve teknikler:
Mersin Olgunlaşma Enstitüsü'ndeki ustalar, geçmişte daha çok örtü kenarlarında uygulanan iğne oyasını günlük kullanıma ve dekoratif objelere uyarladı. Ustalardan Nimet Gür, bu dönüşümü şöyle özetliyor: 'Bizler eskiden iğne oyalarını örtü kenarlarında, ip üzerinde yapıyorduk. Daha sonra da Mersin Olgunlaşma Enstitüsü sayesinde iğne oyalarıyla birlikte, insanların kullanım alanlarına uygun bir şekilde projeler yaptık.'
Üretimde kullanılan teknikler ve malzemeler de vurgulanıyor. Gür, iğne oyalarının sıkı teknikle yapıldığını, 'iğne oyası teknikleriyle ve 3 katlı iğne oyası iplikleri var, suni ipekler. Biz onlar ile çalışıyoruz' sözleriyle aktarıyor. Bu yaklaşım, düz kenar motiflerinden üç boyutlu, dokunsal ve giysiye uyarlanabilir parçalara geçişi mümkün kıldı.
Projeler, tanıtım ve satış ağları:
Enstitüde hazırlanan çalışmalar arasında Mevlid-i Nebi projesi gibi Kur’an-ı Kerim’de adı geçen meyve ve sebzelerden oluşturulan temalar bulunuyor. Ayrıca endemik bitkiler, arı ve kelebek figürleri gibi yerel motifler, hem estetik hem de kültürel bir tanıtım aracı olarak öne çıkıyor. Bu projelerle amaçlanan, iğne oyasının farklı kullanım alanlarını ve zengin motif çeşitliliğini görünür kılmak.
Hazırlanan ürünlerin tanıtımı ve satışı da planlı bir ağ üzerinden yürütülüyor. Gür, 'Bakanlığımız tarafından Mersin Olgunlaşma Enstitüsüne ve tüm enstitülerimize destek olması amacıyla tanıtımları yapılması için başka şehirlerde, Bohça mağazaları açıldı ve buralarda Türkiye’nin ve dünyanın her tarafına iğne oyalarımız tanıtılıyor ve satışları yapılıyor' diyerek, ürünlerin Bohça mağazaları aracılığıyla geniş kitlelere ulaştırıldığını belirtiyor. Bu ağ, hem yurt içi hem de yurt dışı tanıtımı hedefliyor.
Uygulama ve satıştaki ilgi, projelerin sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor. İnsanların 'Nasıl yapıyorsunuz? Bunları nasıl bu hale getiriyorsunuz?' soruları, üretim sürecine yönelik merakı gösterirken, satışlardaki artış da ustaların geleneksel tekniği yaşatma çabasını destekliyor. Mersin Olgunlaşma Enstitüsü'nün çalışmaları, iğne oyasını hem koruyor hem de çağdaş tasarım bağlamında yeniden yorumluyor.
MERSİN OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ'NDE İĞNE OYASI USTALARININ ELİNDE ŞEKİLLENEN GELENEKSEL EL SANATI, ÖRTÜ KENARLARINDAN ÇIKARAK ÜÇ BOYUTLU FİGÜRLERE VE FARKLI TASARIMLARA DÖNÜŞTÜ.
