İEÜ'den patentli 'yangın duvarı' ile orman yangınlarına erken müdahale
İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) öğretim üyeleri Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu ve Prof. Dr. Murat Aşkar tarafından geliştirilen ve Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenen 'yangın duvarı' projesi, orman yangınlarının hızla söndürülerek geniş alanlara yayılmasının önlenmesine yönelik bir çözüm sunuyor.
Projenin teknik yapısı ve işletme prensibi
Projede, duvar yüzeyine entegre edilen sıcaklık sensörleri yangını anında algılıyor; duvar içindeki su pompaları sensör verisiyle otomatik olarak devreye giriyor ve alevin bulunduğu bölgeye hedefli su püskürtmesi yapıyor. Sistem, prefabrik bileşenlerden oluştuğu için taşınabilir ve sahada hızlıca monte edilebiliyor. Yangın duvarı 150 metreye kadar su püskürtebilecek ve bir dakikada çevresine toplamda yaklaşık 800 ton su boşaltabilecek kapasitede tasarlandı.
Gerekli su, duvarların çevresine veya yer altına inşa edilecek geniş havuzlarda biriktirilecek. Bu yapı, sistemin sürekliliğini sağlarken yangınla mücadelede lojistik maliyetleri düşürmeyi hedefliyor.
Uygulama alanları ve operasyonel avantajlar
Sistem özellikle ormana yakın bulunan trafo merkezleri, termik santraller, hastaneler, kamu binaları ve yerleşim alanları gibi kritik altyapı çevresinde koruma amacıyla uygulanabilecek şekilde planlandı. Prefabrik ve modüler tasarım, yangın duvarlarının farklı arazi koşullarına ve değişen ihtiyaçlara hızlıca uyarlanmasına olanak tanıyor. Ayrıca sistemin 24 saat aktif çalışabilecek biçimde kurgulanması, insan müdahalesinin gecikebileceği durumlarda dahi ilk savunma hattını oluşturmasını sağlıyor.
Uzman değerlendirmeleri
Prof. Dr. Murat Aşkar projeyi teknoloji odaklı bir güvenlik mekanizması olarak tanımlayarak, orman yangınlarının enerji altyapısı ve yerleşim yerleri için çok boyutlu bir tehdit oluşturduğunu; geliştirdikleri sistemin ise sensörleri, pompaları ve elektronik kontrol altyapısıyla yangını algılayıp hızlı müdahale edebilen bir yaklaşım sunduğunu belirtti. Prof. Dr. Aşkar, projenin elektronik izleme, hızlı algılama ve otomatik müdahale kapasitesinin en değerli yönlerinden olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Celalettin Kozanoğlu ise prefabrik yapının sahada uygulama kolaylığı sağladığını, modüler tasarımın farklı ölçekteki ihtiyaçlara göre planlama imkanı tanıdığını ve sistemin yangın güvenliğini artırarak can kaybı, ekonomik zarar ve çevresel tahribatı azaltmaya katkı vereceğini ifade etti. Kozanoğlu, projenin patentlenmesinin mühendislik açısından uygulanabilir ve yenilikçi bir çözüm geliştirildiğini gösterdiğini ekledi.
Genel olarak proje, yangınla mücadelede erken algılama ve otomatik müdahale yeteneklerini bir araya getirerek özellikle yüksek riskli bölgelerde ek bir savunma hattı oluşturmayı hedefliyor.
PROF. DR. CELALETTİN KOZANOĞLU (SOLDA) VE PROF. DR. MURAT AŞKAR
